Ścieżka tematyczna Spotkania z Beckettem

Estragon, Vladimir, Krapp, Winnie, Hamm – postacie z dramatów Samuela Becketta ucieleśniają traumy absurdalnego wieku XX. Irlandzki dramatopisarz pojawił się na polskiej scenie w 1957 roku. Jerzy Kreczmar zrealizował premierę Czekając na Godota w Teatrze Współczesnym w Warszawie.
Grywany bywał inaczej niż na Zachodzie. Kreczmar reżyserował „na kontrze” do francuskiej prapremiery Rogera Blina, tworząc dramat komiczny, Maciej Prus w 1971 roku buntowniczo – na scenie Ateneum i w Teatrze Telewizji.
Spotkania z Beckettem 2
„Czekając na Godota” w reżyserii Macieja Prusa, fot. Edward Hartwig/NAC
Dodatkowe konteksty tworzyli aktorzy. Winnie Mai Komorowskiej w Szczęśliwych dniach przypomina postać z kina Federico Felliniego. Tadeusz Łomnicki w Końcówce gra Hamma, przywołując postacie Leara i Prospera. Jako Krapp w Ostatniej taśmie z nawiązką wypełnia wskazania z didaskaliów Becketta.
O niesłabnącej żywotności i inspiracyjnej sile dramaturgii absurdu świadczy teatr Jerzego Grzegorzewskiego. Wystawiał Eugène'a Ionesco (Król umiera, czyli Ceremonie w Teatrze Polskim we Wrocławiu, Krzesła – próby w Starym Teatrze w Krakowie przerwała śmierć), Maxa Frischa (Don Juan, czyli miłość do geometrii). 
Spotkania z Beckettem 4
Jerzy Grzegorzewski, fot. PAP/Jacek Bednarczyk
Grzegorzewski nie sięgał do dramatów Becketta, ale w wielu przedstawieniach inspirował się nimi w mniej lub bardziej jawny sposób. Piosenkę, która otwiera akt II Czekając na Godota („Raz piesek wpadł do kuchni…”), podśpiewuje tytułowy bohater Śmierci Iwana Iljicza  Lwa Tołstoja; w Don Juanie Moliera i widowisku Usta milczą, dusza śpiewa pojawia się kopiec Winnie ze Szczęśliwych dni.
Spotkania z Beckettem 5
„Usta milczą, dusza śpiewa” w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, fot. Wojciech Plewiński/FORUM
Pankracy z Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego w ciemnych okularach, na wózku-fotelu przypomina unieruchomionego ślepca z Końcówki – Hamma; bohater Duszyczki Tadeusza Różewicza imituje przewijanie taśm niczym Krapp, a gorączkowy monolog ust (jednej z kobiet R) odsyła do Nie Ja itd. 
Spotkania z Beckettem 6
„Duszczyczka” w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, fot. Wojciech Plewiński/FORUM
il. Larry Yuma, Wikipedia, CC BY SA

poznaj inne ścieżki tematyczne

  • zdjęcie Gdyby dziś Łomnicki…

    Gdyby dziś Łomnicki…

    idź tą ścieżką
    Pisano o nim, że potrafi „przeskakiwać” własne role, zapominać o tyle razy wypróbowanych środkach. Był największym aktorem swoich czasów. Zmieniał się wraz z nimi, wciąż pokazując na scenie inne oblicze.
  • zdjęcie Co słychać

    Co słychać

    idź tą ścieżką
    Na pytanie, czy muzyka jest w teatrze potrzebna, Jacek Ostaszewski odpowiada, że tak, bo podkreśla rytualność teatru; buduje wymiar metaforyczny, bez niej na scenie pozostaje tylko realizm.
  • zdjęcie Śnienie

    Śnienie

    idź tą ścieżką
    Motyw snu to źródło inspiracji, które wydaje się niewyczerpane. Segismundo, Henryk, Salomea przecierają oczy, dziwiąc się, czy to jawa, czy jeszcze senne mary.
  • zdjęcie Okno

    Okno

    idź tą ścieżką
    Skakał przez nie Rollison, wypatrywano z niego Wernyhory, wojsk Fortynbrasa, Rewizora. Od lat funkcjonuje w ważnych spektaklach Starego Teatru.