Ścieżka tematyczna Spotkania z Beckettem

Estragon, Vladimir, Krapp, Winnie, Hamm – postacie z dramatów Samuela Becketta ucieleśniają traumy absurdalnego wieku XX. Irlandzki dramatopisarz pojawił się na polskiej scenie w 1957 roku. Jerzy Kreczmar zrealizował premierę Czekając na Godota w Teatrze Współczesnym w Warszawie.
Grywany bywał inaczej niż na Zachodzie. Kreczmar reżyserował „na kontrze” do francuskiej prapremiery Rogera Blina, tworząc dramat komiczny, Maciej Prus w 1971 roku buntowniczo – na scenie Ateneum i w Teatrze Telewizji.
Spotkania z Beckettem 2
„Czekając na Godota” w reżyserii Macieja Prusa, fot. Edward Hartwig/NAC
Dodatkowe konteksty tworzyli aktorzy. Winnie Mai Komorowskiej w Szczęśliwych dniach przypomina postać z kina Federico Felliniego. Tadeusz Łomnicki w Końcówce gra Hamma, przywołując postacie Leara i Prospera. Jako Krapp w Ostatniej taśmie z nawiązką wypełnia wskazania z didaskaliów Becketta.
O niesłabnącej żywotności i inspiracyjnej sile dramaturgii absurdu świadczy teatr Jerzego Grzegorzewskiego. Wystawiał Eugène'a Ionesco (Król umiera, czyli Ceremonie w Teatrze Polskim we Wrocławiu, Krzesła – próby w Starym Teatrze w Krakowie przerwała śmierć), Maxa Frischa (Don Juan, czyli miłość do geometrii). 
Spotkania z Beckettem 4
Jerzy Grzegorzewski, fot. PAP/Jacek Bednarczyk
Grzegorzewski nie sięgał do dramatów Becketta, ale w wielu przedstawieniach inspirował się nimi w mniej lub bardziej jawny sposób. Piosenkę, która otwiera akt II Czekając na Godota („Raz piesek wpadł do kuchni…”), podśpiewuje tytułowy bohater Śmierci Iwana Iljicza  Lwa Tołstoja; w Don Juanie Moliera i widowisku Usta milczą, dusza śpiewa pojawia się kopiec Winnie ze Szczęśliwych dni.
Spotkania z Beckettem 5
„Usta milczą, dusza śpiewa” w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, fot. Wojciech Plewiński/FORUM
Pankracy z Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego w ciemnych okularach, na wózku-fotelu przypomina unieruchomionego ślepca z Końcówki – Hamma; bohater Duszyczki Tadeusza Różewicza imituje przewijanie taśm niczym Krapp, a gorączkowy monolog ust (jednej z kobiet R) odsyła do Nie Ja itd. 
Spotkania z Beckettem 6
„Duszczyczka” w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, fot. Wojciech Plewiński/FORUM
il. Larry Yuma, Wikipedia, CC BY SA

poznaj inne ścieżki tematyczne

  • zdjęcie Okno

    Okno

    idź tą ścieżką
    Skakał przez nie Rollison, wypatrywano z niego Wernyhory, wojsk Fortynbrasa, Rewizora. Od lat funkcjonuje w ważnych spektaklach Starego Teatru.
  • zdjęcie Nie szkolny teatr lektur

    Nie szkolny teatr lektur

    idź tą ścieżką
    Shakespeare, Mickiewicz, Dostojewski, Wyspiański. Jakie tajemnice klasycznych dzieł odkrywają reżyserzy? Teatr potrafi obrócić na nice przyjęte interpretacje. „Wesele" bez Chochoła, Makbet na Bliskim Wschodzie – zdarzyć może się wszystko.
  • zdjęcie Charon

    Charon

    idź tą ścieżką
    Duch podziemnego świata i jego łódź powracają m.in. w twórczości Tadeusza Kantora oraz Jerzego Grzegorzewskiego. Symbolizują sytuację przechodzenia pomiędzy rzeczywistościami; od realności w inny wymiar.
  • zdjęcie Co słychać

    Co słychać

    idź tą ścieżką
    Na pytanie, czy muzyka jest w teatrze potrzebna, Jacek Ostaszewski odpowiada, że tak, bo podkreśla rytualność teatru; buduje wymiar metaforyczny, bez niej na scenie pozostaje tylko realizm.