dokument

Teatr podziemny Tadeusza Kantora | Irena Wollen

Wideo, 23:33, 2000 producent: Telewizja Polska S.A.

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

W Teatrze podziemnym Tadeusza Kantora Irena Wollen wraca do działalności Kantora w czasie okupacji. Artysta, mimo że Niemcy wydali zakaz wystawiania przez Polaków „poważnych widowisk”, kontynuował swoje awangardowe poszukiwania.

Tadeusz Kantor z grupą przyjaciół, m.in. studentami Kunstgewerbeschule (pod taką nazwą funkcjonowała w czasie wojny krakowska Akademia Sztuk Pięknych), założył podziemny Teatr Niezależny. Pierwszą premierą była Balladyna Juliusza Słowackiego (22 maja 1943 roku), drugą – Powrót Odysa Stanisława Wyspiańskiego – spektakl miał trzy wersje, ostatnią pokazywano na przełomie czerwca i lipca roku następnego. Po latach, w eseju Miejsce teatralne z 1980 roku artysta napisał: „Powracający Odys stał się precedensem i prototypem dla wszystkich późniejszych postaci mojego teatru (...). Wszystkie były umarłe, wszystkie wracały w świat żywych, w nasz świat, w czas teraźniejszy”. Doświadczenie podziemnego teatru okazały się źródłem późniejszego Teatru Śmierci. Powrót Odysa został zacytowany w Nigdy tu już nie powrócę (1988). Do Balladyny Kantor wrócił w 1974 roku w krakowskim Teatrze Bagatela.

Dokument Ireny Wollen wykorzystuje archiwalne zdjęcia i filmy (m.in. wypowiedzi Tadeusza Kantora i Jerzego Turowicza, który w
Balladynie grał Kirkora) oraz rejestruje relacje innych osób, tworzących z Kantorem teatr podziemny: historyka sztuki Krystyny Zwolińskiej (Alina w Balladynie), malarki Janiny Angeliki Kraupe-Świderskiej (Głos Goplany w Balladynie), aktorki Marty Stebnickiej (Skierka w Balladynie, Telemak w Powrocie Odysa), historyka sztuki Mieczysława Porębskiego (Komentator w Balladynie). 

zobacz także

  • spektakl Wideo 1:17:07 Mistrz | Jerzy Antczak Dramat Zdzisława Skowrońskiego w reżyserii Jerzego Antczaka zdobył w 1966 roku Prix Italia. To poruszająca historia z wielką rolą Janusza Warneckiego – hołd złożony aktorom i aktorstwu
    spektakl Wideo 1:17:07 Mistrz | Jerzy Antczak Dramat Zdzisława Skowrońskiego w reżyserii Jerzego Antczaka zdobył w 1966 roku Prix Italia. To poruszająca historia z wielką rolą Janusza Warneckiego – hołd złożony aktorom i aktorstwu
  • słuchowisko Audio 45:12 Ferdydurke | Witold Gombrowicz | 2/3 Adaptacja, która nie idzie na skróty. Janusz Kukuła rozpisuje „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza na trzyczęściowe słuchowisko. Wprowadzając elementy muzyczne, bawi się formą.
    słuchowisko Audio 45:12 Ferdydurke | Witold Gombrowicz | 2/3 Adaptacja, która nie idzie na skróty. Janusz Kukuła rozpisuje „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza na trzyczęściowe słuchowisko. Wprowadzając elementy muzyczne, bawi się formą.
  • spektakl Wideo 53:27 Macchina dell’amore e della morte (Maszyna miłości i śmierci) | Tadeusz Kantor W Maszynie miłości i śmierci, opartej na sztuce dla marionetek Maurice’a Maeterlincka Śmierć Tintagilesa, Tadeusz Kantor powraca z nostalgią do swego pierwszego spektaklu sprzed 50 lat oraz dwóch nurtów w nowoczesnej sztuce, z których wywodził się jego teatr: symbolizmu i konstruktywizmu.
    spektakl Wideo 53:27 Macchina dell’amore e della morte (Maszyna miłości i śmierci) | Tadeusz Kantor W Maszynie miłości i śmierci, opartej na sztuce dla marionetek Maurice’a Maeterlincka Śmierć Tintagilesa, Tadeusz Kantor powraca z nostalgią do swego pierwszego spektaklu sprzed 50 lat oraz dwóch nurtów w nowoczesnej sztuce, z których wywodził się jego teatr: symbolizmu i konstruktywizmu.
  • spektakl Wideo 59:34 Apollo z Bellac | Adam Hanuszkiewicz Najstarszy zachowany w całości spektakl Teatru Telewizji – oparty na głośnej sztuce Jeana Giraudoux, w reżyserii Adama Hanuszkiewicza. Rzecz dla tych, którzy rozumieją, co to jest wdzięk i słyszą subtelności francuskiego walca „Domino”.
    spektakl Wideo 59:34 Apollo z Bellac | Adam Hanuszkiewicz Najstarszy zachowany w całości spektakl Teatru Telewizji – oparty na głośnej sztuce Jeana Giraudoux, w reżyserii Adama Hanuszkiewicza. Rzecz dla tych, którzy rozumieją, co to jest wdzięk i słyszą subtelności francuskiego walca „Domino”.
  • słuchowisko Audio 45:43 Ferdydurke | Witold Gombrowicz | 1/3 Adaptacja, która nie idzie na skróty. Janusz Kukuła rozpisuje „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza na trzyczęściowe słuchowisko. Wprowadzając elementy muzyczne, bawi się formą.
    słuchowisko Audio 45:43 Ferdydurke | Witold Gombrowicz | 1/3 Adaptacja, która nie idzie na skróty. Janusz Kukuła rozpisuje „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza na trzyczęściowe słuchowisko. Wprowadzając elementy muzyczne, bawi się formą.

podziel się wrażeniami