dokument

Teatr podziemny Tadeusza Kantora | Irena Wollen

Wideo, 23:33, 2000 producent: Telewizja Polska S.A.

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

W Teatrze podziemnym Tadeusza Kantora Irena Wollen wraca do działalności Kantora w czasie okupacji. Artysta, mimo że Niemcy wydali zakaz wystawiania przez Polaków „poważnych widowisk”, kontynuował swoje awangardowe poszukiwania.

Tadeusz Kantor z grupą przyjaciół, m.in. studentami Kunstgewerbeschule (pod taką nazwą funkcjonowała w czasie wojny krakowska Akademia Sztuk Pięknych), założył podziemny Teatr Niezależny. Pierwszą premierą była Balladyna Juliusza Słowackiego (22 maja 1943 roku), drugą – Powrót Odysa Stanisława Wyspiańskiego – spektakl miał trzy wersje, ostatnią pokazywano na przełomie czerwca i lipca roku następnego. Po latach, w eseju Miejsce teatralne z 1980 roku artysta napisał: „Powracający Odys stał się precedensem i prototypem dla wszystkich późniejszych postaci mojego teatru (...). Wszystkie były umarłe, wszystkie wracały w świat żywych, w nasz świat, w czas teraźniejszy”. Doświadczenie podziemnego teatru okazały się źródłem późniejszego Teatru Śmierci. Powrót Odysa został zacytowany w Nigdy tu już nie powrócę (1988). Do Balladyny Kantor wrócił w 1974 roku w krakowskim Teatrze Bagatela.

Dokument Ireny Wollen wykorzystuje archiwalne zdjęcia i filmy (m.in. wypowiedzi Tadeusza Kantora i Jerzego Turowicza, który w
Balladynie grał Kirkora) oraz rejestruje relacje innych osób, tworzących z Kantorem teatr podziemny: historyka sztuki Krystyny Zwolińskiej (Alina w Balladynie), malarki Janiny Angeliki Kraupe-Świderskiej (Głos Goplany w Balladynie), aktorki Marty Stebnickiej (Skierka w Balladynie, Telemak w Powrocie Odysa), historyka sztuki Mieczysława Porębskiego (Komentator w Balladynie). 

zobacz także

  • spektakl Wideo 1:17:00 Wizyta starszej pani | Jerzy Gruza Barbara Krafftówna nakłada maskę, aby pokazać prawdę skrzywdzonej kobiety. „Wizyta starszej pani” Friedricha Dürrenmatta przygotowana przez Jerzego Gruzę.
    spektakl Wideo 1:17:00 Wizyta starszej pani | Jerzy Gruza Barbara Krafftówna nakłada maskę, aby pokazać prawdę skrzywdzonej kobiety. „Wizyta starszej pani” Friedricha Dürrenmatta przygotowana przez Jerzego Gruzę.
  • słuchowisko Audio 1:24:06 Proces | Franz Kafka Jacek Woszczerowicz gra Józefa K. w Procesie Franza Kafki – słuchowisku Polskiego Radia z 1957 roku, na rok przed słynną kreacją w stołecznym Teatrze Ateneum.
    słuchowisko Audio 1:24:06 Proces | Franz Kafka Jacek Woszczerowicz gra Józefa K. w Procesie Franza Kafki – słuchowisku Polskiego Radia z 1957 roku, na rok przed słynną kreacją w stołecznym Teatrze Ateneum.
  • spektakl Wideo 2:06:02 Epilog norymberski | Jerzy Antczak Spektakl Jerzego Antczaka – „przerażająco rzeczowy”, świetnie zagrany – jest jednym ze szczytowych osiągnięć teatru faktu w skali międzynarodowej.
    spektakl Wideo 2:06:02 Epilog norymberski | Jerzy Antczak Spektakl Jerzego Antczaka – „przerażająco rzeczowy”, świetnie zagrany – jest jednym ze szczytowych osiągnięć teatru faktu w skali międzynarodowej.
  • spektakl Wideo 58:26 Wyszedł z domu | Jerzy Jarocki Tadeusz Różewicz to jeden z kilku autorów, do których Jerzy Jarocki wracał przez całą karierę. W Teatrze Telewizji reżyser zaczął od sztuki mówiącej o kryzysie rodziny – „Wyszedł z domu”
    spektakl Wideo 58:26 Wyszedł z domu | Jerzy Jarocki Tadeusz Różewicz to jeden z kilku autorów, do których Jerzy Jarocki wracał przez całą karierę. W Teatrze Telewizji reżyser zaczął od sztuki mówiącej o kryzysie rodziny – „Wyszedł z domu”
  • spektakl Wideo 1:28:09 Auslöschung / Wymazywanie | Krystian Lupa | 1/4 Auslöschung/Wymazywanie Krystiana Lupy wg powieści Thomasa Bernharda miało za temat (nie jedyny) niedokonaną próbę rozliczenia się Austrii z poparcia dla Hitlera… a wpisało się w dyskutowaną w chwili premiery sprawę Jedwabnego.
    spektakl Wideo 1:28:09 Auslöschung / Wymazywanie | Krystian Lupa | 1/4 Auslöschung/Wymazywanie Krystiana Lupy wg powieści Thomasa Bernharda miało za temat (nie jedyny) niedokonaną próbę rozliczenia się Austrii z poparcia dla Hitlera… a wpisało się w dyskutowaną w chwili premiery sprawę Jedwabnego.

podziel się wrażeniami