dokument

Teatr podziemny Tadeusza Kantora | Irena Wollen

Wideo, 23:33, 2000 producent: Telewizja Polska S.A.

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

W Teatrze podziemnym Tadeusza Kantora Irena Wollen wraca do działalności Kantora w czasie okupacji. Artysta, mimo że Niemcy wydali zakaz wystawiania przez Polaków „poważnych widowisk”, kontynuował swoje awangardowe poszukiwania.

Tadeusz Kantor z grupą przyjaciół, m.in. studentami Kunstgewerbeschule (pod taką nazwą funkcjonowała w czasie wojny krakowska Akademia Sztuk Pięknych), założył podziemny Teatr Niezależny. Pierwszą premierą była Balladyna Juliusza Słowackiego (22 maja 1943 roku), drugą – Powrót Odysa Stanisława Wyspiańskiego – spektakl miał trzy wersje, ostatnią pokazywano na przełomie czerwca i lipca roku następnego. Po latach, w eseju Miejsce teatralne z 1980 roku artysta napisał: „Powracający Odys stał się precedensem i prototypem dla wszystkich późniejszych postaci mojego teatru (...). Wszystkie były umarłe, wszystkie wracały w świat żywych, w nasz świat, w czas teraźniejszy”. Doświadczenie podziemnego teatru okazały się źródłem późniejszego Teatru Śmierci. Powrót Odysa został zacytowany w Nigdy tu już nie powrócę (1988). Do Balladyny Kantor wrócił w 1974 roku w krakowskim Teatrze Bagatela.

Dokument Ireny Wollen wykorzystuje archiwalne zdjęcia i filmy (m.in. wypowiedzi Tadeusza Kantora i Jerzego Turowicza, który w
Balladynie grał Kirkora) oraz rejestruje relacje innych osób, tworzących z Kantorem teatr podziemny: historyka sztuki Krystyny Zwolińskiej (Alina w Balladynie), malarki Janiny Angeliki Kraupe-Świderskiej (Głos Goplany w Balladynie), aktorki Marty Stebnickiej (Skierka w Balladynie, Telemak w Powrocie Odysa), historyka sztuki Mieczysława Porębskiego (Komentator w Balladynie). 

zobacz także

  • spektakl Wideo 2:06:02 Epilog norymberski | Jerzy Antczak Spektakl Jerzego Antczaka – „przerażająco rzeczowy”, świetnie zagrany – jest jednym ze szczytowych osiągnięć teatru faktu w skali międzynarodowej.
    spektakl Wideo 2:06:02 Epilog norymberski | Jerzy Antczak Spektakl Jerzego Antczaka – „przerażająco rzeczowy”, świetnie zagrany – jest jednym ze szczytowych osiągnięć teatru faktu w skali międzynarodowej.
  • słuchowisko Audio 30:18 Ślub | Witold Gombrowicz | 1/2 Słuchowisko w reżyserii Waldemara Modestowicza stanowi dowód na to, że „teatr wyobraźni” jest formą, która bardzo dobrze radzi sobie z meandrami dramaturgii Witolda Gombrowicza.
    słuchowisko Audio 30:18 Ślub | Witold Gombrowicz | 1/2 Słuchowisko w reżyserii Waldemara Modestowicza stanowi dowód na to, że „teatr wyobraźni” jest formą, która bardzo dobrze radzi sobie z meandrami dramaturgii Witolda Gombrowicza.
  • spektakl Wideo 59:34 Apollo z Bellac | Adam Hanuszkiewicz Najstarszy zachowany w całości spektakl Teatru Telewizji – oparty na głośnej sztuce Jeana Giraudoux, w reżyserii Adama Hanuszkiewicza. Rzecz dla tych, którzy rozumieją, co to jest wdzięk i słyszą subtelności francuskiego walca „Domino”.
    spektakl Wideo 59:34 Apollo z Bellac | Adam Hanuszkiewicz Najstarszy zachowany w całości spektakl Teatru Telewizji – oparty na głośnej sztuce Jeana Giraudoux, w reżyserii Adama Hanuszkiewicza. Rzecz dla tych, którzy rozumieją, co to jest wdzięk i słyszą subtelności francuskiego walca „Domino”.
  • spektakl Wideo 1:58:04 Mazepa | Gustaw Holoubek Gustaw Holoubek wpasował dramat Juliusza Słowackiego we współczesny kontekst, zauważając, że historię pazia króla Jana Kazimierza zakochanego w młodej żonie Wojewody czytać można jako romans kryminalny, a nawet dreszczowiec. Nie wiązało się to z trywializacją utworu, wciąż chodziło o słowo poety.
    spektakl Wideo 1:58:04 Mazepa | Gustaw Holoubek Gustaw Holoubek wpasował dramat Juliusza Słowackiego we współczesny kontekst, zauważając, że historię pazia króla Jana Kazimierza zakochanego w młodej żonie Wojewody czytać można jako romans kryminalny, a nawet dreszczowiec. Nie wiązało się to z trywializacją utworu, wciąż chodziło o słowo poety.
  • spektakl Wideo 1:30:00 Trąd w pałacu sprawiedliwości | Gustaw Holoubek „Trąd w Pałacu Sprawiedliwości“ Ugo Bettiego jest ważnym tytułem na zawodowej drodze Gustawa Holoubka. W tej sztuce debiutował w Warszawie. Po latach z sukcesem wyreżyserował ją w Teatrze Telewizji
    spektakl Wideo 1:30:00 Trąd w pałacu sprawiedliwości | Gustaw Holoubek „Trąd w Pałacu Sprawiedliwości“ Ugo Bettiego jest ważnym tytułem na zawodowej drodze Gustawa Holoubka. W tej sztuce debiutował w Warszawie. Po latach z sukcesem wyreżyserował ją w Teatrze Telewizji

podziel się wrażeniami