dokument

Teatr podziemny Tadeusza Kantora | Irena Wollen

Wideo, 23:33, 2000 producent: Telewizja Polska S.A.

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

W Teatrze podziemnym Tadeusza Kantora Irena Wollen wraca do działalności Kantora w czasie okupacji. Artysta, mimo że Niemcy wydali zakaz wystawiania przez Polaków „poważnych widowisk”, kontynuował swoje awangardowe poszukiwania.

Tadeusz Kantor z grupą przyjaciół, m.in. studentami Kunstgewerbeschule (pod taką nazwą funkcjonowała w czasie wojny krakowska Akademia Sztuk Pięknych), założył podziemny Teatr Niezależny. Pierwszą premierą była Balladyna Juliusza Słowackiego (22 maja 1943 roku), drugą – Powrót Odysa Stanisława Wyspiańskiego – spektakl miał trzy wersje, ostatnią pokazywano na przełomie czerwca i lipca roku następnego. Po latach, w eseju Miejsce teatralne z 1980 roku artysta napisał: „Powracający Odys stał się precedensem i prototypem dla wszystkich późniejszych postaci mojego teatru (...). Wszystkie były umarłe, wszystkie wracały w świat żywych, w nasz świat, w czas teraźniejszy”. Doświadczenie podziemnego teatru okazały się źródłem późniejszego Teatru Śmierci. Powrót Odysa został zacytowany w Nigdy tu już nie powrócę (1988). Do Balladyny Kantor wrócił w 1974 roku w krakowskim Teatrze Bagatela.

Dokument Ireny Wollen wykorzystuje archiwalne zdjęcia i filmy (m.in. wypowiedzi Tadeusza Kantora i Jerzego Turowicza, który w
Balladynie grał Kirkora) oraz rejestruje relacje innych osób, tworzących z Kantorem teatr podziemny: historyka sztuki Krystyny Zwolińskiej (Alina w Balladynie), malarki Janiny Angeliki Kraupe-Świderskiej (Głos Goplany w Balladynie), aktorki Marty Stebnickiej (Skierka w Balladynie, Telemak w Powrocie Odysa), historyka sztuki Mieczysława Porębskiego (Komentator w Balladynie). 

zobacz także

  • dokument Wideo 21:22 Istnieje tylko to, co się widzi | Andrzej Sapija Dokumentalista Andrzej Sapija raz jeszcze powraca do postaci Tadeusza Kantora, tym razem sięga do jego zapisków i szkiców z zagranicznych wojaży.
    dokument Wideo 21:22 Istnieje tylko to, co się widzi | Andrzej Sapija Dokumentalista Andrzej Sapija raz jeszcze powraca do postaci Tadeusza Kantora, tym razem sięga do jego zapisków i szkiców z zagranicznych wojaży.
  • spektakl Wideo 1:03:19 Hamlet Stanisława Wyspiańskiego | Jerzy Grzegorzewski W Hamlecie Stanisława Wyspiańskiego Jerzy Grzegorzewski ukazał dramat nieuleczalnie chorego artysty, mającego świadomość nadchodzącej śmierci, ale podejmującego trud stworzenia jeszcze jednego dzieła.
    spektakl Wideo 1:03:19 Hamlet Stanisława Wyspiańskiego | Jerzy Grzegorzewski W Hamlecie Stanisława Wyspiańskiego Jerzy Grzegorzewski ukazał dramat nieuleczalnie chorego artysty, mającego świadomość nadchodzącej śmierci, ale podejmującego trud stworzenia jeszcze jednego dzieła.
  • spektakl Wideo 1:44:29 Transfer! | Jan Klata Teatr jako dokumentalny wehikuł – Transfer! Jana Klaty archiwizuje losy wypędzonych po wojnie, a zarazem staje się głosem we wciąż aktualnej dyskusji na temat różnych narracji historycznych.
    spektakl Wideo 1:44:29 Transfer! | Jan Klata Teatr jako dokumentalny wehikuł – Transfer! Jana Klaty archiwizuje losy wypędzonych po wojnie, a zarazem staje się głosem we wciąż aktualnej dyskusji na temat różnych narracji historycznych.
  • spektakl Wideo 1:20:13 Szczęśliwe dni | Antoni Libera Telewizyjna wersja Beckettowskich „Szczęśliwych dni” w reżyserii Antoniego Libery rejestruje jeden z etapów istnienia spektaklu. Jego historia zaczęła się w 1995 roku i trwa do tej pory, wciąż napędzana aktorskim kunsztem Mai Komorowskiej.
    spektakl Wideo 1:20:13 Szczęśliwe dni | Antoni Libera Telewizyjna wersja Beckettowskich „Szczęśliwych dni” w reżyserii Antoniego Libery rejestruje jeden z etapów istnienia spektaklu. Jego historia zaczęła się w 1995 roku i trwa do tej pory, wciąż napędzana aktorskim kunsztem Mai Komorowskiej.
  • reportaż Wideo 1:00:07 Gdzie są niegdysiejsze śniegi… reportaż ze spektaklu | Andrzej Sapija Tadeusz Kantor w Warszawie – przy okazji pokazu Gdzie są niegdysiejsze śniegi oprowadza po wystawie awangardystów z najbliższego otoczenia Teatru Cricot 2.
    reportaż Wideo 1:00:07 Gdzie są niegdysiejsze śniegi… reportaż ze spektaklu | Andrzej Sapija Tadeusz Kantor w Warszawie – przy okazji pokazu Gdzie są niegdysiejsze śniegi oprowadza po wystawie awangardystów z najbliższego otoczenia Teatru Cricot 2.

podziel się wrażeniami