spektakl

Przedstawienie „Hamleta” we wsi Głucha Dolna | Olga Lipińska | fragment

Wideo, 1:42, reż. Olga Lipińska, 1985 producent: Telewizja Polska

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Jacek Sieradzki nazwał Przedstawienie „Hamleta” we wsi Głucha Dolna Ivo Brešana w reżyserii Olgi Lipińskiej telewizyjnym teatrem dla myślących. Realizacja, z pamiętnymi rolami Adama Ferencego i Janusza Gajosa, stanowi jedną z bardziej gorzkich refleksji na temat mechanizmów manipulacji.

„Oj, Šimurina! Nie wiesz nawet, jak byś się przysłużył kulturze, gdybyś nie pojechał do Zagrzebia z tym winem!” – snuje refleksję nauczyciel z Głuchej Dolnej. Niestety, Šimurina w Zagrzebiu był, przedstawienie Hamleta widział, a o tym, co widział, ludziom na zebraniu aktywu partyjnego w gospodzie opowiedział.

Podjęto decyzję o wystawieniu sztuki Shakespeare’a własnymi siłami, a jej przygotowanie polecono nauczycielowi. Spektakl zapowiada się na pyszną komedię. Jednak odkrywana kawałek po kawałku prawda nie jest zabawna. Wydarzenia w bałkańskiej wiosce stanowią odbicie tragedii stratfordczyka. Ukazane podczas prób spektaklu fakty świadczą o manipulacji i zaszczuwaniu ludzi. Olga Lipińska prowadzi widzów przez świat, gdzie wzniosłość miesza się z wulgarnością; od farsy po tragiczny finał. Chociaż w Głuchej Dolnej, tak jak na duńskim dworze, zbrodniarze dają się złapać w pułapkę, a ich przestępstwo zostaje obnażone, to jednak występek nie doczeka się sprawiedliwego osądu ani tym bardziej kary.


Personalia
Olga Lipińska, przygotowując to ironiczno-gorzkie przedstawienie, od kilku lat była już dyrektorką warszawskiego Teatru Komedia oraz autorką uwielbianego przez telewidzów kabaretu. Tymczasem Przedstawienie „Hamleta”… czekało na premierę dwa lata. „Kiedy pytałam, dlaczego, odpowiadano mi, że »nieprzyjemnie kojarzy się z aktualną sytuacją« – mówiła reżyserka na łamach „Anteny” w 1987 roku.Nie mogłam zrozumieć, że przez dwa lata zawsze istniała jakaś sytuacja, z którą ten program »nieprzyjemnie się kojarzył«. Myślę, że to dwuletnie leżakowanie nie pomogło temu spektaklowi. Nie ukrywam, że jestem tym zirytowana”.

Głosy z widowni
Spóźnioną premierę przyjęto przychylnie. Grzegorz Sinko, w analizie na łamach „Teatru”, awansował utwór Brešana do kategorii „małej klasyki”. Jacek Sieradzki zaś, z perspektywy 1990 roku, stwierdził, że inscenizacja Lipińskiej to „teatr tv dla myślących”, przedstawienie bowiem charakteryzuje „cecha w naszej dzisiejszej telewizji nader reliktowa: szacunek wobec widza”.

Na marginesie
Spektakl stoi kreacjami Adama Ferencego i Janusza Gajosa. Pierwszy z nich wchodził w czas aktorskiej dojrzałości, drugi odzyskiwał artystyczną równowagę, czego dowodem był przyznany mu Złoty Ekran, m.in. za role w Teatrze Telewizji, na które – oprócz Mate Bukara – złożyły się też: Trepifajksel/Maciej (Zapomniany diabeł Jana Drdy, reż. Tadeusz Lis) oraz Milton (Mgiełka Józefa Hena, reż. Juliusz Janicki).

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. Fryta73, Wikimedia Commons, CC BY SA

Olga Lipińska

(ur. 1939) – reżyserka, scenarzystka telewizyjna i satyryczka, absolwentka wydziału reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, związana ze stołecznym Teatrem Komedia, w którym w latach 1977–1990 sprawowała funkcję dyrektora oraz kierownika artystycznego.

zobacz także

  • słuchowisko Audio 40:42 Koniec półświni | Helmut Kajzar Zbigniew Zapasiewicz w radiowym monologu – prapremierowa realizacja tekstu Helmuta Kajzara w reżyserii Zdzisława Nardellego z 1976 roku
    słuchowisko Audio 40:42 Koniec półświni | Helmut Kajzar Zbigniew Zapasiewicz w radiowym monologu – prapremierowa realizacja tekstu Helmuta Kajzara w reżyserii Zdzisława Nardellego z 1976 roku
  • słuchowisko Audio 1:04:51 Król Edyp | Sofokles W ujęciu Tadeusza Byrskiego dramat Sofoklesa ma tragiczną moc, nie będąc przy tym przedstawieniem koturnowym.
    słuchowisko Audio 1:04:51 Król Edyp | Sofokles W ujęciu Tadeusza Byrskiego dramat Sofoklesa ma tragiczną moc, nie będąc przy tym przedstawieniem koturnowym.
  • słuchowisko Audio 1:33:57 Niemcy | Leon Kruczkowski Niemcy Leona Kruczkowskiego w reżyserii Jerzego Rakowieckiego – próba polemiki ze złowrogim stereotypem utrwalonym po II wojnie światowej.
    słuchowisko Audio 1:33:57 Niemcy | Leon Kruczkowski Niemcy Leona Kruczkowskiego w reżyserii Jerzego Rakowieckiego – próba polemiki ze złowrogim stereotypem utrwalonym po II wojnie światowej.
  • spektakl Wideo 1:17:00 Wizyta starszej pani | Jerzy Gruza Barbara Krafftówna nakłada maskę, aby pokazać prawdę skrzywdzonej kobiety. „Wizyta starszej pani” Friedricha Dürrenmatta przygotowana przez Jerzego Gruzę.
    spektakl Wideo 1:17:00 Wizyta starszej pani | Jerzy Gruza Barbara Krafftówna nakłada maskę, aby pokazać prawdę skrzywdzonej kobiety. „Wizyta starszej pani” Friedricha Dürrenmatta przygotowana przez Jerzego Gruzę.
  • słuchowisko Audio 49:35 Tak jest, jak się państwu zdaje | Luigi Pirandello Luigiego Pirandello zabawy na temat prawdy, czyli Tak jest, jak się państwu zdaje w reżyserii Zbigniewa Kopalki, z Ireną Eichlerówną w jednej z głównych ról.
    słuchowisko Audio 49:35 Tak jest, jak się państwu zdaje | Luigi Pirandello Luigiego Pirandello zabawy na temat prawdy, czyli Tak jest, jak się państwu zdaje w reżyserii Zbigniewa Kopalki, z Ireną Eichlerówną w jednej z głównych ról.

podziel się wrażeniami