dokument

Powrót Odysa | Andrzej Sapija

Wideo, 58:46, 1989 producent: Telewizja Polska, Wytwórnia Filmów Oświatowych

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Dokumentalna impresja „Powrót Odysa” za punkt wyjścia bierze próby do przedstawienia „Nigdy tu już nie powrócę”. Zarazem przybliża całokształt teatru Tadeusza Kantora.

Spektakl Nigdy tu już nie powrócę uznawany jest za rozliczenie się artysty ze swoją twórczością. Dokument Andrzeja Sapiji pokazuje próby do przedstawienia. Odbywały się one w Krakowie oraz w Mediolanie, gdzie w 1988 roku Teatr Cricot 2 dał premierę Nigdy tu już nie powrócę. „Kiedy jest się bardzo nieszczęśliwym, to wtedy w człowieku, tym śmieciu, specjalnie podkreślam to śmieć, rodzi się jakaś cholerna siła – mówi w filmie Kantor. – I potem mam zalecenie, receptę, że trzeba to pielęgnować. Najpierw to nieszczęście, a potem tę moc, tę siłę. I to jest motto całego spektaklu”.

Realizator dokumentu, idąc tropem wskazanym w przedstawieniu, odwołuje się do Kantorowskiego spektaklu Powrót Odysa wg Stanisława Wyspiańskiego z 1944 roku. Zdanie: „Odys musi wrócić naprawdę”, zapisane przez artystę w notatkach do wojennej inscenizacji, to jeden z kluczy do jego twórczości (mityczny bohater powraca bowiem nie tyko spod Troi, ale przede wszystkim zza grobu; przechodzi od śmierci do życia). W filmie pojawia się wiele innych cytatów z wypowiedzi oraz szkiców Kantora (czyta je Tomasz Marzecki) – z jednej strony przybliżają problematykę widowiska z 1988 roku, z drugiej pozwalają lepiej zrozumieć całokształt artystycznej drogi Kantora. 

zobacz także

  • spektakl Wideo 13:48 Sędziowie | Jerzy Grzegorzewski | fragment Sędziowie Stanisława Wyspiańskiego w rytmach dyktowanych przez Jerzego Grzegorzewskiego wybrzmiewają bogactwem znaczeń. Gdy na pierwszym planie trwa sprawa w domu bogatego żydowskiego kupca, w tle słychać taneczną zabawę z Wesela.
    spektakl Wideo 13:48 Sędziowie | Jerzy Grzegorzewski | fragment Sędziowie Stanisława Wyspiańskiego w rytmach dyktowanych przez Jerzego Grzegorzewskiego wybrzmiewają bogactwem znaczeń. Gdy na pierwszym planie trwa sprawa w domu bogatego żydowskiego kupca, w tle słychać taneczną zabawę z Wesela.
  • spektakl Wideo 0:55 Wariat i zakonnica | Krystian Lupa | fragment Stanisław Ignacy Witkiewicz i Krystian Lupa to konfiguracja już nieaktywna, ale w latach 70. i 80. – bardzo twórcza. Reżyser debiutował spektaklem na podstawie Witkacego. Wariat i zakonnica to jego druga realizacja dramatu tego autora.
    spektakl Wideo 0:55 Wariat i zakonnica | Krystian Lupa | fragment Stanisław Ignacy Witkiewicz i Krystian Lupa to konfiguracja już nieaktywna, ale w latach 70. i 80. – bardzo twórcza. Reżyser debiutował spektaklem na podstawie Witkacego. Wariat i zakonnica to jego druga realizacja dramatu tego autora.
  • słuchowisko Audio 1:15:45 Mazepa | Juliusz Słowacki Jedno z najstarszych powojennych słuchowisk w archiwum Polskiego Radia – „Mazepa” Juliusza Słowackiego w reżyserii Janusza Warneckiego.
    słuchowisko Audio 1:15:45 Mazepa | Juliusz Słowacki Jedno z najstarszych powojennych słuchowisk w archiwum Polskiego Radia – „Mazepa” Juliusza Słowackiego w reżyserii Janusza Warneckiego.
  • słuchowisko Audio 1:04:51 Król Edyp | Sofokles W ujęciu Tadeusza Byrskiego dramat Sofoklesa ma tragiczną moc, nie będąc przy tym przedstawieniem koturnowym.
    słuchowisko Audio 1:04:51 Król Edyp | Sofokles W ujęciu Tadeusza Byrskiego dramat Sofoklesa ma tragiczną moc, nie będąc przy tym przedstawieniem koturnowym.
  • słuchowisko Audio 1:24:06 Proces | Franz Kafka Jacek Woszczerowicz gra Józefa K. w Procesie Franza Kafki – słuchowisku Polskiego Radia z 1957 roku, na rok przed słynną kreacją w stołecznym Teatrze Ateneum.
    słuchowisko Audio 1:24:06 Proces | Franz Kafka Jacek Woszczerowicz gra Józefa K. w Procesie Franza Kafki – słuchowisku Polskiego Radia z 1957 roku, na rok przed słynną kreacją w stołecznym Teatrze Ateneum.

podziel się wrażeniami