słuchowisko

Niemcy | Leon Kruczkowski

Audio, 1:33:57, reż. Jerzy Rakowiecki, 1959 producent: Polskie Radio

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

„Niemcy” Leona Kruczkowskiego w reżyserii Jerzego Rakowieckiego – próba polemiki ze złowrogim stereotypem utrwalonym po II wojnie światowej.

„Problem sonnenbruchizmu”, czyli tworzenie własnej rzeczywistości obojętnej wobec zła, takiej jaka stała się udziałem profesora Sonnenbrucha, jednego z głównych protagonistów Niemców. Wokół szaleje II wojna światowa. Szanowany naukowiec, biolog, prowadzi wytężone badania. Ważny jest dla niego etos pracy. Pragnie zachować w sobie „prawdziwe Niemcy”, przenieść humanistyczne wartości przez lata nazistowskiej pożogi. Nie ma zamiaru przyjąć do wiadomości, że jego naukowa działalność jest wykorzystywana do eksperymentów w obozach zagłady. 

Personalia
Leon Kruczkowski pisał w tekście opublikowanym w „Nowej Kulturze”: „Jednym z problemów, które mnie głęboko nurtowały w latach ostatniej wojny, okupacji i mojego pobytu w niewoli hitlerowskiej, był problem tzw. »porządnego Niemca«, który nie mordował, nie katował, nie rabował i nie palił, w ogóle przez całą wojnę nie opuszczał granic swojego kraju – to znaczy ogromnej większości niemieckiego społeczeństwa, która jednak, czuliśmy wszyscy, ponosiła odpowiedzialność za hitleryzm, za wojnę, za okupację, za Oświęcim i za zburzenie Warszawy
”. Sztukę Niemcy Kruczkowski wydał w 1949 roku. Jej aktualna problematyka sprawiła, że między 1949 a 1950 rokiem dramat miał piętnaście wystawień. Realizacja Jerzego Rakowieckiego nie była pierwszą w Teatrze Polskiego Radia. W 1950 roku słuchowisko wg Niemców zrobił Erwin Axer, który w maju 1949 roku dał też premierę w warszawskim Teatrze Współczesnym. W nieco patetycznym słuchowisku Rakowieckiego profesora Sonnenbrucha gra Zdzisław Mrożewski, jego syna – Ignacy Gogolewski. Mrożewski stworzył tę samą postać w przedstawieniu Teatru Telewizji wyreżyserowanym w 1969 roku przez Kazimierza Dejmka. Gogolewski był zaś ponownie Willym w telewizyjnym spektaklu Adama Hanuszkiewicza z roku 1961.

ilustracja: fot. autor nieznany, German Federal Archives, CC BY SA

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. Hartwig Edward/NAC PD

Jerzy Rakowiecki

(1920–2003) – aktor i reżyser, podczas okupacji student podziemnego Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, absolwent wydziału reżyserii warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (1953). Debiutował rolą Chochoła w Weselu Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Jacka Woszczerowicza (1945). Występował na scenach Łodzi, Torunia, Poznania, następnie w teatrach stołecznych, m.in.: Rozmaitościach, Nowym, Narodowym, Ateneum.

zobacz także

  • słuchowisko Audio 45:04 Andy | Krzysztof Czeczot Radiofoniczne wydarzenie – dzieło Teatru Polskiego Radia wg scenariusza i w reżyserii Krzysztofa Czeczota to perfekcyjnie zrealizowane słuchowisko o dźwiękowcu, który zatraca się w świecie fonii.
    słuchowisko Audio 45:04 Andy | Krzysztof Czeczot Radiofoniczne wydarzenie – dzieło Teatru Polskiego Radia wg scenariusza i w reżyserii Krzysztofa Czeczota to perfekcyjnie zrealizowane słuchowisko o dźwiękowcu, który zatraca się w świecie fonii.
  • spektakl Wideo 1:30:00 Trąd w pałacu sprawiedliwości | Gustaw Holoubek „Trąd w Pałacu Sprawiedliwości“ Ugo Bettiego jest ważnym tytułem na zawodowej drodze Gustawa Holoubka. W tej sztuce debiutował w Warszawie. Po latach z sukcesem wyreżyserował ją w Teatrze Telewizji
    spektakl Wideo 1:30:00 Trąd w pałacu sprawiedliwości | Gustaw Holoubek „Trąd w Pałacu Sprawiedliwości“ Ugo Bettiego jest ważnym tytułem na zawodowej drodze Gustawa Holoubka. W tej sztuce debiutował w Warszawie. Po latach z sukcesem wyreżyserował ją w Teatrze Telewizji
  • słuchowisko Audio 1:59:13 Wieczór Trzech Króli | William Shakespeare Słuchowisko według sztuki Williama Shakespeare’a w reżyserii Erwina Axera jest echem spektaklu, które inscenizator wystawił w warszawskim Teatrze Współczesnym.
    słuchowisko Audio 1:59:13 Wieczór Trzech Króli | William Shakespeare Słuchowisko według sztuki Williama Shakespeare’a w reżyserii Erwina Axera jest echem spektaklu, które inscenizator wystawił w warszawskim Teatrze Współczesnym.
  • spektakl Wideo 51:00 Marmieładow | Jan Świderski Poruszający Jan Świderski w monodramie na podstawie najsłynniejszej powieści Fiodora Dostojewskiego
    spektakl Wideo 51:00 Marmieładow | Jan Świderski Poruszający Jan Świderski w monodramie na podstawie najsłynniejszej powieści Fiodora Dostojewskiego
  • spektakl Wideo 56:06 Ô douce nuit (Cicha noc) | Tadeusz Kantor W Cichej nocy Tadeusz Kantor w scenerii zburzonego domu przywołuje nie tylko narodziny i ukrzyżowanie Jezusa, ale też historię Europy wyznaczaną przez rewolucje i wojny prowadzące do masowych rzezi.
    spektakl Wideo 56:06 Ô douce nuit (Cicha noc) | Tadeusz Kantor W Cichej nocy Tadeusz Kantor w scenerii zburzonego domu przywołuje nie tylko narodziny i ukrzyżowanie Jezusa, ale też historię Europy wyznaczaną przez rewolucje i wojny prowadzące do masowych rzezi.

podziel się wrażeniami