słuchowisko

Mazepa | Juliusz Słowacki

Audio, 1:15:45, reż. Janusz Warnecki, 1949 producent: Polskie Radio

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Jedno z najstarszych powojennych słuchowisk w archiwum Polskiego Radia – „Mazepa” Juliusza Słowackiego w reżyserii Janusza Warneckiego.
Tragedia osnuta wokół autentycznej postaci pazia króla Jana Kazimierza należy do najczęściej wystawianych utworów Juliusza Słowackiego; dramat o namiętnościach, honorze, powinności, na tyle uniwersalny, że historyczny kostium nie jest tu żadnym kłopotem (kiedy w Teatrze Telewizji Mazepę wystawiał Gustaw Holoubek, odczytał Mazepę jako romans kryminalny).

Słowacki przedstawia miłosną historię rozgrywającą się wokół pięknej Amelii, żony Wojewody. Zaleca się do niej monarcha, wzdycha Mazepa, miłością pała Zbigniew – jej pasierb. Z każdą chwilą sytuacja coraz bardziej się komplikuje, a tytułowy lekkoduch i kobieciarz przeistacza się w postać heroiczną.

Personalia
Mazepa sprzed sześćdziesięciu sześciu lat to słuchowisko kameralne, deklamacyjne, skromnie wykorzystujące instrumentarium teatru radiowego; ujęte w ramy dźwiękiem fanfar, otwierających i zamykających tragedię. Adaptatorem oraz reżyserem jest Janusz Warnecki, ważna postać teatru i radia połowy ubiegłego stulecia (w Mazepie pojawia się w roli Narratora). W hieratycznej roli Wojewody występuje Władysław Bracki „o głębokim, dźwięcznym głosie”. Janem Kazimierzem jest Jerzy Leszczyński, wnuk Wincentego Rapackiego, wybitnego aktora realistycznego z przełomu wieków, z powodzeniem kontynuujący rodzinne tradycje sceniczne. Leszczyński uchodził za mistrza fredrowskiego wiersza. Wedle słów Boya-Żeleńskiego, mówił go „brylantowo”. W Mazepie palma pierwszeństwa należy się jednak odtwórcy głównej roli. Mieczysław Milecki, wówczas wykonawca stołecznego Teatru Polskiego (w 1955 roku ksiądz Piotr w pierwszej powojennej inscenizacji Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Aleksandra Bardiniego), prezentuje całą skalę uczuć nieszczęsnego bohatera.



ilustracja: Polona, PD

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. NAC, PD

Janusz Warnecki

(1895–1979) – wł. Jan Maria Kozłowski, aktor i reżyser, dyrektor teatrów. Studiował na wydziale filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza. W latach 1918–1920 służył w Wojsku Polskim (brał udział w obronie Lwowa). Występował w teatrach krakowskich, w Tarnowie i Lwowie. Od roku 1921 roku do wybuchu II wojny światowej pracował w warszawskich Teatrach Miejskich, stołecznym Teatrze Polskim, Teatrze Nowym w Poznaniu. Szefował Teatrowi Letniemu i Teatrowi Buffo oraz Teatrowi Miejskiemu we Lwowie; po 1945 roku dyrektor Teatru Nowego (Scena Komediowo-Muzyczna) i Teatru Syrena.

zobacz także

  • dokument Wideo 55:24 Prorok w teatrze | Jerzy Kalina Krystian Lupa w roli demiurga. Artysta grzmi z antycznej widowni podczas prób do Zaratustry wg Friedricha Nietzschego, wystawianego w ateńskim amfiteatrze Herod Atticus Odeon. Jerzy Kalina dokumentuje przygotowania do tego spektaklu.
    dokument Wideo 55:24 Prorok w teatrze | Jerzy Kalina Krystian Lupa w roli demiurga. Artysta grzmi z antycznej widowni podczas prób do Zaratustry wg Friedricha Nietzschego, wystawianego w ateńskim amfiteatrze Herod Atticus Odeon. Jerzy Kalina dokumentuje przygotowania do tego spektaklu.
  • spektakl Wideo 1:58:04 Mazepa | Gustaw Holoubek Gustaw Holoubek wpasował dramat Juliusza Słowackiego we współczesny kontekst, zauważając, że historię pazia króla Jana Kazimierza zakochanego w młodej żonie Wojewody czytać można jako romans kryminalny, a nawet dreszczowiec. Nie wiązało się to z trywializacją utworu, wciąż chodziło o słowo poety.
    spektakl Wideo 1:58:04 Mazepa | Gustaw Holoubek Gustaw Holoubek wpasował dramat Juliusza Słowackiego we współczesny kontekst, zauważając, że historię pazia króla Jana Kazimierza zakochanego w młodej żonie Wojewody czytać można jako romans kryminalny, a nawet dreszczowiec. Nie wiązało się to z trywializacją utworu, wciąż chodziło o słowo poety.
  • spektakl Wideo 1:17:00 Wizyta starszej pani | Jerzy Gruza Barbara Krafftówna nakłada maskę, aby pokazać prawdę skrzywdzonej kobiety. „Wizyta starszej pani” Friedricha Dürrenmatta przygotowana przez Jerzego Gruzę.
    spektakl Wideo 1:17:00 Wizyta starszej pani | Jerzy Gruza Barbara Krafftówna nakłada maskę, aby pokazać prawdę skrzywdzonej kobiety. „Wizyta starszej pani” Friedricha Dürrenmatta przygotowana przez Jerzego Gruzę.
  • spektakl Wideo 1:34:00 Makbet | Andrzej Wajda Pogranicza kina i teatru. Andrzej Wajda realizuje w telewizji minimalistycznego, uwspółcześnionego „Makbeta” Williama Shakespeare’a, posiłkując się komputerową technologią.
    spektakl Wideo 1:34:00 Makbet | Andrzej Wajda Pogranicza kina i teatru. Andrzej Wajda realizuje w telewizji minimalistycznego, uwspółcześnionego „Makbeta” Williama Shakespeare’a, posiłkując się komputerową technologią.
  • słuchowisko Audio 1:33:57 Niemcy | Leon Kruczkowski „Niemcy” Leona Kruczkowskiego w reżyserii Jerzego Rakowieckiego – próba polemiki ze złowrogim stereotypem utrwalonym po II wojnie światowej.
    słuchowisko Audio 1:33:57 Niemcy | Leon Kruczkowski „Niemcy” Leona Kruczkowskiego w reżyserii Jerzego Rakowieckiego – próba polemiki ze złowrogim stereotypem utrwalonym po II wojnie światowej.

podziel się wrażeniami