słuchowisko

Koniec półświni | Helmut Kajzar

Audio, 40:42, reż. Zdzisław Nardelli, 1976 producent: Polskie Radio

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Zbigniew Zapasiewicz w radiowym monologu – prapremierowa realizacja tekstu Helmuta Kajzara w reżyserii Zdzisława Nardellego z 1976 roku
„To chyba już koniec. To mój koniec. Wiem. To już koniec wszystkiego. Radości koniec. Koniec udręki. Mój koniec”. W tle słychać zniekształcone głosy. Ostrzenie narzędzi. Ubój świni. Agonia. Oprawianie zwierzęcia. „Za chwilę ogołocą mnie. Będę całkiem nagi. Czysty. Widzę. Spod ostrza skrobaków wyłania się różowe wzgórze brzucha, ogolone, oczyszczone z włosia. (…) Sabat mięsa”. To monolog uśmiercanego wieprza, ale obdarzonego intelektem i uczuciami. „Przed chwilą wyłupiono mi oczy jak wielkim zbrodniarzom i postaciom tragicznym. (…) Teraz czuję świat znacznie głębiej. Odkąd jestem ślepcem, czuję przenikliwiej”.

Personalia
Słuchowisko z 1976 roku było prapremierą Końca półświni. Utwór należy do najciekawszych „tekstów dla teatru” autorstwa Helmuta Kajzara. Sytuuje się na przecięciu teatrów okrucieństwa i absurdu. Eksperymentuje z niejednoznacznym statusem postaci, pozostającej pół zwierzęcym, pół ludzkim bytem, w który wciela się Zbigniew Zapasiewicz. „
Głównie interesuje mnie ludzki głos. Głosem można wywołać wiele. Można uspokoić, ucieszyć. Aktorzy niektórzy są geniuszami w operowaniu głosem – mówił Kajzar. – Mała zmiana tembru głosu, a już powstaje szuja w radio. Mała zmiana tembru, a już święty. Ja telewizji się boję, jako maszyny do twórczości. W radio mogę się jeszcze bawić, mieć tę piłkę do podrzucenia i mogę zademonstrować zręczność pewnego typu”. Reżyserem Końca półświni jest Zdzisław Nardelli, ówczesny kierownik Teatru Polskiego Radia. Należał do promotorów dramaturgii współczesnej. Chętnie wykorzystywał w słuchowiskach nowe rozwiązania techniczne, co słychać również i w tej realizacji.

ilustracja: Biodiversity Heritage Library, Flickr, CC BY

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. z Archiwum Teatru Polskiego Radia

Zdzisław Nardelli

(1913–2006) – reżyser radiowy, absolwent polonistyki, od 1944 roku związany z Polskim Radiem w Krakowie, następnie w Szczecinie, od 1956 roku w Warszawie. Był kierownikiem Teatru Małych Form, w latach 1969–1988 szefem Teatru Polskiego Radia. Ma na koncie dziesiątki przedstawień.

zobacz także

  • słuchowisko Audio 1:00:03 Dziesięć pięter | Cezary Harasimowicz Tragiczne zdarzenie z życia wzięte jako pretekst do stworzenia zbiorowego wizerunku dzisiejszych Polaków – „Dziesięć pięter” Cezarego Harasimowicza w reżyserii Janusza Kukuły
    słuchowisko Audio 1:00:03 Dziesięć pięter | Cezary Harasimowicz Tragiczne zdarzenie z życia wzięte jako pretekst do stworzenia zbiorowego wizerunku dzisiejszych Polaków – „Dziesięć pięter” Cezarego Harasimowicza w reżyserii Janusza Kukuły
  • słuchowisko Audio 26:55 Witaj w tej krainie | Marek Nowakowski Warszawa inna niż w piosenkach – widziana oczami prozaika Marka Nowakowskiego i Pawła Łysaka, reżysera słuchowiska „Witaj w tej krainie”
    słuchowisko Audio 26:55 Witaj w tej krainie | Marek Nowakowski Warszawa inna niż w piosenkach – widziana oczami prozaika Marka Nowakowskiego i Pawła Łysaka, reżysera słuchowiska „Witaj w tej krainie”
  • słuchowisko Audio 21:50 Drugi pokój | Zbigniew Herbert Radiowy dramat Zbigniewa Herberta Drugi pokój w reżyserii Janusza Warneckiego – obyczajowy obrazek, który ma wartość wnikliwego portretu przedstawiającego współczesnego człowieka.
    słuchowisko Audio 21:50 Drugi pokój | Zbigniew Herbert Radiowy dramat Zbigniewa Herberta Drugi pokój w reżyserii Janusza Warneckiego – obyczajowy obrazek, który ma wartość wnikliwego portretu przedstawiającego współczesnego człowieka.
  • słuchowisko Audio 46:23 Kundel | Stanisław Stampf'l Pieski los człowieka granego przez Jana Świderskiego w słuchowisku wg Stanisława Stampf'la w reżyserii Zdzisława Nardellego.
    słuchowisko Audio 46:23 Kundel | Stanisław Stampf'l Pieski los człowieka granego przez Jana Świderskiego w słuchowisku wg Stanisława Stampf'la w reżyserii Zdzisława Nardellego.

podziel się wrażeniami