Maria Zmarz-Koczanowicz | opisy filmów | DVD 2

Filmy Marii Zmarz-Koczanowicz są jak spacer przez Polskę ostatniego ćwierćwiecza w towarzystwie bystrego, dowcipnego, ciekawego życia obserwatora.

Opisy filmów według Tadeusza Sobolewskiego


Pokolenie ‘89
, 2002


Marek Węcowski – historyk, nauczyciel uniwersytecki, Krzysztof Varga – pisarz, Marcin Meller – redaktor naczelny polskiego Playboya, Paweł Bravo – redaktor Rzeczpospolitej, Jakub Wygnański – socjolog, animator organizacji pozarządowych w Polsce, Paweł Piskorski – były prezydent Warszawy, Szymon Gutkowski – szef agencji reklamowej, Andrzej Papierz – obecnie ambasador w Bułgarii, przed rokiem 1989 działali w Niezależnym Związku Studentów (NZS). Ich dzieciństwo przypadło na stan wojenny. To formacja jedyna w swoim rodzaju – nie ubrudzeni, ani nie obezwładnieni w PRL, weszli w dojrzałe życie w najlepszym momencie dziejowym, podczas wolnych wyborów i Jesieni Narodów. Mieli dwa wielkie przeżycia pokoleniowe: manifestacje Pomarańczowej Alternatywy i strajki 1988 roku, a później – wspomaganie wolnych wyborów w Rumunii, Bułgarii, na Litwie. W Polsce najbliższą im formacją była Unia Wolności, ale nie dane im było odmłodzić tej partii. Maria Zmarz-Koczanowicz mówi:

Zazdrościli pokoleniu ‘68, twórcom KOR. Liczyli na to, że po 1989 przyjdzie ich wielki czas. Liczyli, że będą mieli wpływ na politykę, jednak zostali do niej zniechęceni. Kiedy dziś patrzy się na degradację polskiej klasy politycznej, myśli się: szkoda, że ci młodzi inteligenci z pokolenia ‘89 zostali odepchnięci. Choć od strony życiowej wyszło im to na dobre. Nie utopili w polityce swoich talentów. Nie ma w nich kompleksów, frustracji, resentymentu. Nic z polskiego poczucia niższości, które było udziałem mojego pokolenia. Jest w nich za to poczucie partnerstwa wobec Zachodu. Robiłam film o nich wkrótce po powrocie ze Stanów – przypominali mi młodych Amerykanów.
Realizacja: Maria Zmarz-Koczanowicz
Scenariusz: Andrzej Franaszek, Maria Zmarz-Koczanowicz
Zdjęcia: Andrzej Adamczak
Dźwięk: Jędrzej Niestrój
Montaż: Grażyna Gradoń
Kierownictwo produkcji: Katarzyna Koniarz, Agnieszka Makłowicz, Krystyna Świeca
Producent: Agnieszka Traczewska Studio Largo, TVP, Arte
Dane techniczne: barwny
Czas: 61’


Dziennik.pl, 2004

Bohaterów Dziennika.pl realizatorka szukała przez internet i namówiła do prowadzenia dzienników. W filmie opowiadają sami o sobie, tworząc mozaikę młodych Polaków przed trzydziestką, nie mieszczących się w pokoleniowym stereotypie. Są wśród nich postacie znane, jak Endo – modna ilustratorka i autorka blogu, która w pewnym momencie wypowiada refleksję niepoprawną w jej środowisku: „w braniu pigułek antykoncepcyjnych jest coś bardzo smutnego”. Pisarz Sławomir Shuty wykonuje happening, pokazując się w strojach, wyznaczających jego dotychczasowe role życiowe: urzędnika bankowego, artysty, pakowacza. Marcin jest rzecznikiem Partii Zielonych – zastanawia się, czy kiedy stanie się zawodowym politykiem, jego działalność nie straci impetu. Sylwię reżyserka spotkała na feministycznej manifie. „Ale ona nie jest typem wiecowym. Najpierw zjednała mnie swoją nieśmiałością, potem zaskoczyła występem w gejowskim klubie, jako drag queen”. Bezrobotny z Warki animuje w swoim mieście imprezy kulturalne i szuka pracy w dużych firmach. Piotr, rolnik spod Małkini, nie mieści się w stereotypie mazowieckiego chłopa: ma 40 krów i żyje na takim poziomie, jak jego europejscy rówieśnicy. To najbardziej optymistyczny z dokumentów Zmarz-Koczanowicz, zrobiony na zamówienie francusko-niemieckiej telewizji ARTE. Autorka przygląda się w nim nie bez zazdrości pierwszemu pokoleniu Polaków, korzystającemu z wolności.

Scenariusz i realizacja: Maria Zmarz-Koczanowicz
Zdjęcia: Andrzej Adamczak
Dźwięk: Robert Brudziński
Montaż: Grażyna Gradoń
Kierownik produkcji : Krystyna Świeca
Producent: Agnieszka Traczewska Studio Largo, TVN
Dane techniczne: barwny
Czas: 56’


Kocham Polskę, 2007

„Zło, które idzie z Zachodu to zaplanowane niszczenie naszej moralności, działanie szatańskie, masońskie, które chce zniszczyć nasz naród!” – takie hasła skandowali przed Sejmem w 2005 roku działacze skrajnie prawicowej Młodzieży Wszechpolskiej. Realizacja dokumentu o tej organizacji trwała na tyle długo (po odrzuceniu projektu przez publiczną TVP, realizację przejęła prywatna TVN), że przez ten czas bohaterowie filmu porobili kariery polityczne. Dokument Marii Zmarz-Koczanowicz i Joanny Sławińskiej pokazuje tylko to, do czego ekipa została dopuszczona: manifestacje, zebrania wyborcze, szkolenia organizacyjne, nabożeństwa. Wyłania się z tego wyraźny profil ideowy organizacji. Ale zarazem jesteśmy świadkami pewnej gry. Działacze MW usiłują przed kamerami zakamuflować swoje ksenofobiczne idee. Nie mogą ich całkiem ukryć, ale też nie chcą ich do końca ujawniać i ubierają je w kulturalne słowa. Nikt z nich nie przyznaje się do antysemityzmu, który przed wojną cechował organizację o tej samej nazwie, na którą się powołują. Jednak strach przed obcym pozostaje podstawą wychowania młodych adeptów Młodzieży Wszechpolskiej. Kiedyś tym obcym był Żyd, dziś jego miejsce zajmuje gej. Wielka Polska otoczona jest przez wrogów, głównie od Zachodu, ze strony Unii Europejskiej. Przez większą część filmu pozostajemy wyłącznie w kręgu Młodzieży Wszechpolskiej. Tylko w jednym momencie do tego zamkniętego, obsesyjnego świata przedostaje się głos z zewnątrz. Tę scenę oglądamy z ukrytej kamery. Działacz MW wręcza na ulicy ulotkę młodemu człowiekowi, swemu rówieśnikowi. On nie chce jej przyjąć: „Nie podobają mi się wasze faszystowskie zapędy”. Działacz się broni, na co tamten młodzieżowym slangiem robi mu wykład z liberalnej demokracji. Zaczynają rozmawiać ze sobą serio, zwyczajnie, jak dwóch młodych ludzi.

Realizacja: Maria Zmarz-Koczanowicz, Joanna Sławińska
Zdjęcia: Andrzej Adamczak, Rafał Paradowski, Maciej Kaliński
Dźwięk: Robert Brudziński, Maciej Kaliński, Tadeusz Łaszczewski
Montaż: Grażyna Gradoń
Kierownik produkcji: Krystyna Świeca
Producent: Agnieszka Traczewska Studio Largo, TVN
Dane techniczne: barwny
Czas: 55’