opis materiału

Zuzanna Janin

Zuzanna Janin jest artystką sztuk wizualnych, pracuje w takich technikach czy obszarach jak rzeźba, instalacja, rysunek czy wideo. Interesuje ją zwykle temat pamięci, zapamiętywania, miejsca i powiązanego z nimi zagadnienia tożsamości. Zuzanna Janin urodziła się w 1961 roku (niektóre źródła podają, że w 1964 lub 1967) w Warszawie, jest absolwentką warszawskiej Akademii Sztuki Pięknych, współzałożycielką Galerii lokal_30. Obecnie przygotowuje doktorat na Wydziale Mediów ASP w Warszawie, mieszka i pracuje w Warszawie.

Praca Zuzanny Janin

Jej pierwsze prace często związane są z przestrzenią – stworzyła cykl Pokrowców na mieszkania, pracownie i meble (np. Biurko, Portal, Dom), wykonanych ze zszytych fragmentów surowego jedwabiu spadochronowego. Te półprzezroczyste formy, które można było zobaczyć również od ich „lewej”, wewnętrznej, strony, pokazywały pustą przestrzeń konkretnych miejsc. W kolejnych pracach mocno zaznaczyła się cielesność – w zatapianych laminatach, gdzie znalazły się paznokcie, włosy, skóra i krew (1cm² dotyku, 1995), a także w fotografiach fragmentów ciał ośmiu kobiet z rodziny artystki (Idź za mną, zmień mnie, już czas 1995-1997) oraz w ażurowych rzeźbach przestawiających postaci czy fragmenty ciała, pokrytych watą cukrową zastygającą z czasem w twardą masę (np. Słodka dziewczyna, Słodki chłopak, KISS, 1998-2001). W rysunkach (2001) porusza się już bliżej intymności – zarazem niewinności i wyuzdania: zderza swoje rysunki erotyczne z dziecięcymi wyobrażeniami bajkowego świata. Praca wideo Walka (2001) wymagała od artystki sporego zaangażowania. Tytuł wideo odnosił się do rzeczywistej walki na ringu bokserskim, do której Janin przygotowywała się przez kilka miesięcy. Zwieńczeniem tych przygotowań była rejestracja wielorundowego pojedynku oraz wideoinstalacja przedstawiająca niekończącą się zapętloną walkę drobnej artystki w zawodowym bokserem wagi ciężkiej.

Znana jest także z kontrowersyjnej akcji artystycznej Widziałam swoją śmierć (2003) – projektu zaproponowanego do pawilonu polskiego Biennale w Wenecji 2003. Całość pracy, na którą składa się seria fotografii, akcja fikcyjnego pogrzebu oraz wideoinstalacja (Ceremonie i Zabawy, 2003,  Roboty murarskie 2003), rozkładała się w czasie, a pierwszą fazą projektu było wykonanie serii fotografii Siedem śmierci (2003), przedstawiających samą artystkę jako corpus delicti, zmarłą w wyniku różnych rodzajów śmierci. Następnie, przygotowując wideoinstalcję na wystawę w galerii Foksal, umieszczono fikcyjne nekrologi w gazetach i artystka  zaaranżowała własny pogrzeb, na którym była obecna w przebraniu starej kobiety. W wywiadzie dla Stacha Szabłowskiego mówiła o swojej pracy:

Zrobiłam próbę artystycznego podrobienia doświadczenia oglądu własnego odejścia, oczami osoby niby-nie-żyjącej, która jednak działa w jakiejś fikcyjnej przestrzeni. Widzi wszystko, jest obecna, choć uważana za nieobecną. Jest w przestrzeni eksperymentu sztuki, z której może się tym doświadczeniem podzielić. (...) Czułam własną śmierć w sensie mentalnym i społecznym – nieobecność, nieuchronność, brak woli. Byłam na fikcyjnej ceremonii. Widziałam wszystkie etapy pogrzebu. Na własne życzenie nic już nie mogłam zrobić. Byłam tam. Nieobecna dla ludzi, ale obecna.

Byla to próba dotarcia do wiedzy o człowieku, do której nie da się dotrzeć. Od 2003 roku tworzy cykl rzeźb i instalacji Pasygrafia (Rzeźba demokratyczna. Kule. GPS), wykorzystujących symbolikę i znaczenia społecznej i kulturowej identyfikacji ubrań oraz części garderoby. Pokazanie tych prac często łaczy z akcjami artystycznymi, działaniem performatywnym – zaprasza widza do interaktywnego udziału. W serii rzeźb Solaris (2008), inspirowanych twórczością Stanisława Lema, łączy z kolei przeciwstawne właściwości materiałów, odwołując się jednocześnie do pojęcia rzeźby otwartej i rzeźby gestu.

W 2009 roku powstała symultaniczna instalacja 6-kanałowa ALL THAT MUSIC! przedstawiająca sześciu nastolatków w zaciszu własnych domów próbujących swych sił w muzyce rockowej (gitary, perkusja, pianino, śpiew). Praca ta zderza intymność świata nastolatków z marzeniami o karierze i głęboką potrzebą twórczego realizowania się ludzi tuż przed wejściem w dorosłe życie.

W latach 2008-2012 stworzyła wideoinstalację Majka z filmu, którą sama nazywa art-serialem, składającą się z 9 found footage'owych epizodów na podstawie serialu TVP Szaleństwo Majki Skowron z lat 70. (jako nastolatka zagrała w nim główną rolę). Głowna bohaterka serialu pojawia się pod postacią nowej Majki, granej współcześnie przez córkę artystki, która „błąka się” po historii kina, przywołując sceny i postacie z pamięci kultury i historii. Spotyka bohaterów zbiorowej wyobraźni: fikcyjne i prawdziwe postacie (Henryka Krzywonos, Zygmunt Bauman, Slavoj Žižek). W 2004 roku otworzyła w swojej pracowni na Foksal przestrzeń sztuki przekształconą następnie w galerię lokal_30, w której jest także kuratorką wielu wystaw. Prowadzi bloga w naTemat oraz fikcyjny program telewizyjny telewiZJa-studio.