‹ wróć do całego alfabetu

opis materiału

Kultura Zrzuty

To niezależny – zarówno od instytucji państwowych, opozycji czy Kościoła – neodadaistyczny, nihilistyczny ruch artystyczny rozwijający się w latach 1981-1985. Łódzki Strych – pracownia, galeria, klub, świetlica, czasem nawet bezpłatny hotel dla artystów przyjezdnych, był głównym miejscem (80m2) działań ruchu.

Wśród największych imprez tam zorganizowanych trzeba wymienić: Nieme kino – festiwale filmu niezależnego w latach 1983, 1984, 1985 – wydano z nich osobne katalogi, Pielgrzymkę artystyczną obejmująca ok. 20 łódzkich mieszkań i pracowni w 1983 roku poprzedzoną 2-letnią tradycją tzw. „okresu kelnerskiego”, czyli spacerów od lokalu do lokalu. Marek Janiak we wstępie do zredagowanej przez siebie antologii ruchu:

    W wyborze materiałów oparliśmy się głównie na Tangach, bowiem były one czynionym na bieżąco zapisem niemalże wszystkiego, co zapisane być mogło. Choć dla nas akurat wszystko, czego nie sposób zapisać było wówczas najważniejsze.

Nazwa oddaje „składkowy” charakter ruchu: zrzutka obowiązywała zarówno w praktyce artystycznej, jak i w organizacji choćby bufetu. Jacek Jóźwiak podkreśla, że idea zrzuty – rozumiana była jako ogromny wspólny wysiłek prowadzący do wytworzenia określonej sytuacji artystycznej. Powstała w 1984 roku, a jako autorów podaje się Józefa Robakowskiego albo właśnie wspomnianego Jacka Jóźwiaka. Środowisko Kultury Zrzuty miało płynny charakter. W Tangu nr 18 Jacek Jóźwiak pisał: „Kultura Zrzuty jest ideą, która nie ma swojego lidera”, ale jako animatorów ruchu wymienia się członków Łodzi Kaliskiej, Józefa Robakowskiego, Jacka Kryszkowskiego. Na Strychu właśnie powstawało wydawane w latach 1984-87 Tango – organ Łodzi Kaliskiej – zin będący rodzajem dokumentacji późnego ruchu, wczesne działania dokumentują tzw. Kroniki Strychu. W kalendarium ruchu wymienia się 17 wystaw, 9 pokazów i 9 prezentacji.

Ewa Tatar

ŹRÓDŁA:
Kultura Zrzuty 1981-1987
, red M. Janiak, Warszawa 1989.
J. Robakowski, PST! Czyli sygnia nowej sztuki 1981-1984, Warszawa 1989.