Alfabet

Alfabet
  • F

    • Fotografia Określenie fotografii z konieczności musi być wielowarstwowe czy wielopłaszczyznowe. Najprościej, to technika mechanicznej rejestracji obrazów za pomocą utrwalenia na materiale światłoczułym. W sztuce fotografia może istnieć jako narzędzie wyrazu artystycznego, medium komunikacji lub dokumentacja dzieł efemerycznych – takich jak performance, happening, land-art.
    • Found footage Technika twórcza w filmie artystycznym, polegająca na zestawianiu i łączeniu w całość fragmentów nagrań już istniejących, „znalezionych” w innych dziełach, np. fragmentów filmów fabularnych, produkcji telewizyjnych, reklam, filmów dokumentalnych.
  • H

    • Happening Pisząc w nieco upraszczający sposób, happening to rodzaj spektaklu, w którym artysta lub grupa osób wykonuje pewne działanie, często posiadające społeczny wymiar. Akcje zazwyczaj odbywają się w miejscach publicznych, gdzie gromadzą się duże grupy ludzi; przestrzeniach reakcji, protestu, manifestacji.
  • I

    • Instalacja W szerszym znaczeniu – termin stosowany do określenia sposobu rozmieszczenia obiektów na wystawie, w węższym – termin używany powszechnie od lat 70. (choć pojawił się w poprzedniej dekadzie) na określenie układu przestrzennego wypełniającego całość wystawowego wnętrza i będącego jedną wypowiedzią artystyczną.
    • Interaktywność W komunikacji oznacza zdolność do wzajemnego oddziaływania na siebie przez strony interakcji, czyli możliwość odbioru komunikatu i odpowiedzi na niego. W sztuce Ryszard Kluszczyński definiuje interaktywność jako własność dzieła sztuki, która sprawia, że jego odbiorca może podjąć działania, które wpłyną na kształt końcowy dzieła.
  • K

    • Konceptualizm Konceptualizm czy sztuka konceptualna, od łac. conceptus – pojęcie, zainicjowany w latach 60. nurt sztuki współczesnej wskazujący, że dziełem sztuki nie jest fizyczny obiekt, ale idea czy koncept stojące za nim. Inne nazwy jak sztuka pojęciowa czy analityczna oddają niektóre aspekty tego kierunku. 
    • Kultura Zrzuty To niezależny – zarówno od instytucji państwowych, opozycji czy Kościoła – neodadaistyczny, nihilistyczny ruch artystyczny rozwijający się w latach 1981-1985. Łódzki Strych – pracownia, galeria, klub, świetlica, czasem nawet bezpłatny hotel dla artystów przyjezdnych, był głównym miejscem (80m2) działań ruchu.
  • M

    • Medializm Nurt artystyczny istniejący w Polsce w latach 60., 70. i na początku 80., łączący twórców pracujących z mediami takimi jak film, fotografia i wideo, którzy w swej pracy artystycznej poszukują przede wszystkim rozwinięcia specyficznego języka danego medium, a za podstawową metodę pracy artystycznej przyjmują szeroko pojęte eksperymentowanie i badanie medium jako sposobu komunikacji.
    • Mockumentary Termin ten bywa używany zamiennie z fake documentary lub też zapisywany jest jako mock-documentary. W języku angielskim mock oznacza tyle, co „pozorowany”, ale słowo funkcjonuje również jako czasownik i oznacza wówczas „wyśmiewać” i „drwić”. Mockumentary to specyficzny gatunek wizualny, który wykorzystuje techniki używane przy tworzeniu filmu dokumentalnego, ale ukazuje zazwyczaj wydarzenia i postaci fikcyjne w formie, która imituje filmowy zapis rzeczywistości.
    • Modernizm [łac. modernus – nowoczesny, ang. modernism – nowoczesność]. Modernizm to najogólniej określenie prądów w kulturze, które są nowatorskie w stosunku do poprzedniej epoki. W znaczeniu historycznym obejmował zespół zjawisk w kulturze umysłowej od lat 80. XIX wieku do ok. 1910 roku. Czasem mianem tym określa się również secesję.
  • O

    • Obraz Dwuwymiarowa całość wizualna na płaszczyźnie; wyodrębniony z otoczenia widok traktowany jako całość wizualna. W zależności od przyjętej koncepcji czy teorii, obraz może wskazywać na coś innego – na to, co reprezentowane na płaszczyźnie, na sam przedmiot, podobieństwo, wyobrażenie, byt etc.
  • P

    • Performance „Zanim człowiek zaczął być świadomy sztuki, był świadomy samego siebie. Świadomość osoby jest w takim razie pierwszym rodzajem sztuki. W performance figura artysty jest narzędziem sztuki. Jest sztuką” – pisał Gregory Battock.
    • Postmodernizm Termin stosowany najczęściej na określenie sztuki i kultury ostatniego ćwierćwiecza XX wieku; tendencji, która zaczęła pojawiać się już w latach 60. i związana była z eklektyzmem kulturowym oraz zanegowaniem powagi modernizmu.
    • Przestrzeń publiczna Przestrzeń publiczna czy też sztuka w przestrzeni publicznej – to termin, którym może być określane każde dzieło sztuki stworzone do otwartej przestrzeni publicznej, czyli ogólnodostępnej. Sztuka publiczna jest zróżnicowana pod względem formy (rzeźba, np. jako pomnik, instalacja, mural, grafitti, wlepka, plakat, happening), integracji ze strukturą miasta, otoczenia, środowiska, do którego została powołana, różnego stopnia zaangażowania społecznego czy politycznego w zależności choćby od mecenatu i kontekstu powstania.
  • R

    • Rzeźba Gałąź sztuk plastycznych, której przedmiotem jest kształtowanie kompozycji trójwymiarowych, na ogół nieutylitarnych, ale także utwór artystyczny należący do tej dyscypliny plastycznej.
  • S

    • Stadion X-lecia Zrujnowany Stadion X-lecia był dla wielu Warszawiaków zaskakującym odkryciem. W środku stolicy wyrastała widowiskowa, jakby antyczna ruina obiektu sportowego, który został zbudowany w 1955 roku z gruzów zburzonej Warszawy.
    • Sztuka krytyczna Powstanie samego zjawiska „sztuki krytycznej” na polskiej scenie artystycznej wiąże się z przemianami po roku 1989 w sferze politycznej, ekonomicznej oraz kulturalnej. Sztuka ta, sięgająca refleksji Piotra Piotrowskiego i jego studentów z Instytutu Historii Sztuki UAM w Poznaniu, związana jest z absolwentami pracowni Grzegorza Kowalskiego warszawskiej ASP: Katarzyną Kozyrą, Arturem Żmijewskim, Jackiem Markiewiczem, Pawłem Althamerem oraz z gdańskimi artystami: Grzegorzem Klamanem i Robertem Rumasem.
    • Sztuka współczesna Jest to chyba jedno z najtrudniejszych do zdefiniowania pojęć. We wstępie do pracy poświęconej sztuce współczesnej Amelia Jones zadaje pytanie ujawniające problematyczność tego zagadnienia: jak coś, co zdefiniowane jest jako w teraźniejszej egzystencji – współczesności – może być jednocześnie wpisane w historię?
    • Sztuka zaangażowana Sztuka zaangażowana czy sztuka polityczna – pojęcie obejmujące taki rodzaj działań artystycznych, które intencjonalnie niosą polityczne czy ideologiczne przesłanie. Mianem tym określać można zarówno praktyki kontestujące społeczne status quo, jak i działania będące wyrazem jakiejś ideologii, systemu politycznego, polityki danego kraju – tzw. sztukę propagandową.