spektakl

Szczęśliwe dni | Antoni Libera

Wideo, 1:20:13, reż. Antoni Libera, 2009 producent: Narodowy Instytut Audiowizualny, Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka w Warszawie, Telewizja Polska S.A.

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Telewizyjna wersja Beckettowskich Szczęśliwych dni w reżyserii Antoniego Libery rejestruje jeden z etapów istnienia spektaklu. Jego historia zaczęła się w 1995 roku i trwa do tej pory, wciąż napędzana aktorskim kunsztem Mai Komorowskiej.

W 2009 roku Teatr Telewizji premierą tego przedstawienia uczcił dwudziestolecie śmierci autora. Jednocześnie składano głęboki ukłon odtwórczyni głównej roli – Mai Komorowskiej. Jej Winnie była aktorskim arcydziełem.

Beckett, a zanim Antoni Libera, reżyser i tłumacz dzieł irlandzkiego mistrza, jak zawsze stawiają przed wykonawcami najtrudniejsze zadania. W Szczęśliwych dniach mamy stare małżeństwo: Winnie wciąż tokuje, a jej mąż – Willie (Adam Ferency), z rzadka rzuca pojedyncze kwestie. To punkt wyjścia dla wypreparowania egzystencjalnego dramatu człowieka, mogącego istnieć, a właściwie wegetować, już tylko dzięki mowie. To byłoby straszne: „Patrzeć przed siebie z zaciśniętymi ustami cały dzień”
– powiada Winnie, w interpretacji Komorowskiej jakby wyjęta z Beckettowskiego panoptikum figur-clownów, a zarazem bardzo kobieca, ludzka. Owo wielowymiarowe indywiduum trzeba jednak pokazać przy wykorzystaniu minimum środków, takich jak głos i mimika, oraz w niewielkim stopniu – gest. Winnie jest unieruchomiona w kopcu. Tkwi w nim zrazu po pas, z czasem z ziemi wystaje tylko jej głowa – pochłania ją materia, kładąc kres „szczęśliwym dniom”.



Personalia
Pierwsza wersja przedstawienia powstała w stołecznym Teatrze Dramatycznym w 1995 roku. Od telewizyjnej różniła się przede wszystkim scenografią, którą w obydwu przypadkach przygotowała Ewa Starowieyska. Partytura dramaturgiczna, jej sensy i znaczenia pozostały niezmienne. Jednak Maja Komorowska zauważała: „Dzisiejsze Szczęśliwe dni są inne od tych, które pokazywaliśmy po raz pierwszy lata temu. Przemijający czas wpisuje się w tę sztukę i wzmacnia ją. Wszystko, co przeżyliśmy i zobaczyliśmy, ma wpływ na odbiór tekstu, oddziałuje nie tylko na mnie, ale także na widzów, którzy nierzadko przychodzą na tę sztukę kilkakrotnie”. Aktorka cały czas zapisuje swój rozdział Szczęśliwych dni. Wraz z telewizyjną premierą Libera przygotował bowiem wznowienie w Teatrze Dramatycznym. Sztuka grana jest do dziś.


Głosy z widowni
Wszyscy zwracali uwagę na charakterystyczny ton spektaklu Libery – otóż miał on w sobie nutę nadziei. Pobrzmiewała w nim melodia niepojawiająca się w teatralnej tradycji tego minorowego utworu. Udało się ją wygrać jakby na marginesie, obok autorskich intencji skrupulatnie egzekwowanych przez reżysera. Stało się tak za sprawą Komorowskiej, która stworzyła jedyny w swoim rodzaju – jak sama mówiła – pejzaż Winnie. To on spowodował, że postać ze sztuki zaczęła kojarzyć się niektórym z Gelsominą z filmu La strada Federico Felliniego.


Na marginesie
Winnie zalicza się do najtrudniejszych ról. Nic więc dziwnego, że kreacje aktorek, które „udźwignęły” blisko półtoragodzinny słowotok Beckettowskiej bohaterki, przeszły do historii. Znalazła się w niej np. Madeleine Renaud, grająca Winnie przez ćwierć wieku w wielokrotnie ponawianym, słynnym przedstawieniu Rogera Blina. W polskim teatrze Winnie miała m.in. twarz Haliny Mikołajskiej oraz Ryszardy Hanin, występującej w telewizyjnym spektaklu Jerzego Antczaka z 1972 roku.

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. PAP/Andrzej Rybczyński

Antoni Libera

(ur. 1949) – tłumacz, reżyser teatralny, pisarz, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Jest znawcą twórczości Samuela Becketta, wydawcą jego dzieł scenicznych, a także części esejów, wierszy i prozy. Poza Beckettem przekładał też Sofoklesa, Williama Shakespeare’a, Jeana Baptiste’a Racine’a.

jesteś w ścieżce tematycznej

  • zdjęcie Spotkania z Beckettem

    Spotkania z Beckettem

    idź tą ścieżką
    Dramaty Irlandczyka pojawiły się w polskim teatrze z kilkuletnim opóźnieniem, w 1957 roku. Inspirują do tej pory, nawet tych reżyserów, którzy nigdy ich nie wystawiają, np. Jerzy Grzegorzewski nie reżyserował sztuk Becketta, ale w swoich inscenizacjach nawiązywał do jego twórczości.

zobacz fotokonteksty

zobacz także

  • słuchowisko Audio 1:33:11 Faust | Johann Wolfgang Goethe | 1/2 Radiowy Faust Johanna Wolfganga Goethego w reżyserii Waldemara Modestowicza odwołuje się do tradycji jarmarcznej. Świat realny i fantastyczny wirują jak w ruchomej szopce.
    słuchowisko Audio 1:33:11 Faust | Johann Wolfgang Goethe | 1/2 Radiowy Faust Johanna Wolfganga Goethego w reżyserii Waldemara Modestowicza odwołuje się do tradycji jarmarcznej. Świat realny i fantastyczny wirują jak w ruchomej szopce.
  • spektakl Wideo 58:26 Wyszedł z domu | Jerzy Jarocki Tadeusz Różewicz to jeden z kilku autorów, do których Jerzy Jarocki wracał przez całą karierę. W Teatrze Telewizji reżyser zaczął od sztuki mówiącej o kryzysie rodziny – Wyszedł z domu.
    spektakl Wideo 58:26 Wyszedł z domu | Jerzy Jarocki Tadeusz Różewicz to jeden z kilku autorów, do których Jerzy Jarocki wracał przez całą karierę. W Teatrze Telewizji reżyser zaczął od sztuki mówiącej o kryzysie rodziny – Wyszedł z domu.
  • spektakl Wideo 2:01 Kalkwerk | Krystian Lupa | fragment Kalkwerk wg prozy Thomasa Bernharda jest w inscenizacji Krystiana Lupy studium umysłu opętanego ideą zapisania tego, co niezapisywalne.
    spektakl Wideo 2:01 Kalkwerk | Krystian Lupa | fragment Kalkwerk wg prozy Thomasa Bernharda jest w inscenizacji Krystiana Lupy studium umysłu opętanego ideą zapisania tego, co niezapisywalne.
  • dokument Wideo 28:00 List z Opola | Michael Elster Pierwsze nagrania utrwalające aktorski trening prowadzony przez Jerzego Grotowskiego. List z Opola Michaela Elstera z 1963 roku rejestruje okoliczności związane z powstawaniem spektaklu Tragiczne dzieje doktora Faustusa.
    dokument Wideo 28:00 List z Opola | Michael Elster Pierwsze nagrania utrwalające aktorski trening prowadzony przez Jerzego Grotowskiego. List z Opola Michaela Elstera z 1963 roku rejestruje okoliczności związane z powstawaniem spektaklu Tragiczne dzieje doktora Faustusa.
  • spektakl Wideo 1:00:00 Pan Tadeusz | Adam Hanuszkiewicz W październiku 1970 roku Adam Hanuszkiewicz rozpoczął emisję serialu telewizyjnego „Pan Tadeusz“, opartego na dziele Adama Mickiewicza – co miesiąc kolejna księga. Wszystkie w tej samej konwencji – tylko tekst i aktorzy. W plebiscycie telewidzów ekranizacja ta została uznana za wydarzenie roku.
    spektakl Wideo 1:00:00 Pan Tadeusz | Adam Hanuszkiewicz W październiku 1970 roku Adam Hanuszkiewicz rozpoczął emisję serialu telewizyjnego „Pan Tadeusz“, opartego na dziele Adama Mickiewicza – co miesiąc kolejna księga. Wszystkie w tej samej konwencji – tylko tekst i aktorzy. W plebiscycie telewidzów ekranizacja ta została uznana za wydarzenie roku.

podziel się wrażeniami