słuchowisko

Mazepa | Juliusz Słowacki

Audio, 1:15:45, reż. Janusz Warnecki, 1949 producent: Polskie Radio

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Jedno z najstarszych powojennych słuchowisk w archiwum Polskiego Radia – Mazepa Juliusza Słowackiego w reżyserii Janusza Warneckiego.
Tragedia osnuta wokół autentycznej postaci pazia króla Jana Kazimierza należy do najczęściej wystawianych utworów Juliusza Słowackiego; dramat o namiętnościach, honorze, powinności, na tyle uniwersalny, że historyczny kostium nie jest tu żadnym kłopotem (kiedy w Teatrze Telewizji Mazepę wystawiał Gustaw Holoubek, odczytał Mazepę jako romans kryminalny).

Słowacki przedstawia miłosną historię rozgrywającą się wokół pięknej Amelii, żony Wojewody. Zaleca się do niej monarcha, wzdycha Mazepa, miłością pała Zbigniew – jej pasierb. Z każdą chwilą sytuacja coraz bardziej się komplikuje, a tytułowy lekkoduch i kobieciarz przeistacza się w postać heroiczną.

Personalia
Mazepa sprzed sześćdziesięciu sześciu lat to słuchowisko kameralne, deklamacyjne, skromnie wykorzystujące instrumentarium teatru radiowego; ujęte w ramy dźwiękiem fanfar, otwierających i zamykających tragedię. Adaptatorem oraz reżyserem jest Janusz Warnecki, ważna postać teatru i radia połowy ubiegłego stulecia (w Mazepie pojawia się w roli Narratora). W hieratycznej roli Wojewody występuje Władysław Bracki „o głębokim, dźwięcznym głosie”. Janem Kazimierzem jest Jerzy Leszczyński, wnuk Wincentego Rapackiego, wybitnego aktora realistycznego z przełomu wieków, z powodzeniem kontynuujący rodzinne tradycje sceniczne. Leszczyński uchodził za mistrza fredrowskiego wiersza. Wedle słów Boya-Żeleńskiego, mówił go „brylantowo”. W Mazepie palma pierwszeństwa należy się jednak odtwórcy głównej roli. Mieczysław Milecki, wówczas wykonawca stołecznego Teatru Polskiego (w 1955 roku ksiądz Piotr w pierwszej powojennej inscenizacji Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Aleksandra Bardiniego), prezentuje całą skalę uczuć nieszczęsnego bohatera.



ilustracja: Polona, PD

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. archiwum Polskiego Radia

Janusz Warnecki

(1895–1979) – wł. Jan Maria Kozłowski, aktor i reżyser, dyrektor teatrów. Studiował na wydziale filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza. W latach 1918–1920 służył w Wojsku Polskim (brał udział w obronie Lwowa). Występował w teatrach krakowskich, w Tarnowie i Lwowie. Od roku 1921 roku do wybuchu II wojny światowej pracował w warszawskich Teatrach Miejskich, stołecznym Teatrze Polskim, Teatrze Nowym w Poznaniu. Szefował Teatrowi Letniemu i Teatrowi Buffo oraz Teatrowi Miejskiemu we Lwowie; po 1945 roku dyrektor Teatru Nowego (Scena Komediowo-Muzyczna) i Teatru Syrena.

zobacz także

  • spektakl Wideo 2:06:02 Epilog norymberski | Jerzy Antczak Spektakl Jerzego Antczaka – „przerażająco rzeczowy”, świetnie zagrany – jest jednym ze szczytowych osiągnięć teatru faktu w skali międzynarodowej.
    spektakl Wideo 2:06:02 Epilog norymberski | Jerzy Antczak Spektakl Jerzego Antczaka – „przerażająco rzeczowy”, świetnie zagrany – jest jednym ze szczytowych osiągnięć teatru faktu w skali międzynarodowej.
  • spektakl Wideo 1:58:04 Mazepa | Gustaw Holoubek Gustaw Holoubek wpasował dramat Juliusza Słowackiego we współczesny kontekst, zauważając, że historię pazia króla Jana Kazimierza zakochanego w młodej żonie Wojewody czytać można jako romans kryminalny, a nawet dreszczowiec. Nie wiązało się to z trywializacją utworu, wciąż chodziło o słowo poety.
    spektakl Wideo 1:58:04 Mazepa | Gustaw Holoubek Gustaw Holoubek wpasował dramat Juliusza Słowackiego we współczesny kontekst, zauważając, że historię pazia króla Jana Kazimierza zakochanego w młodej żonie Wojewody czytać można jako romans kryminalny, a nawet dreszczowiec. Nie wiązało się to z trywializacją utworu, wciąż chodziło o słowo poety.
  • dokument Wideo 23:33 Teatr podziemny Tadeusza Kantora | Irena Wollen W Teatrze podziemnym Tadeusza Kantora Irena Wollen wraca do działalności Kantora w czasie okupacji. Artysta, mimo że Niemcy wydali zakaz wystawiania przez Polaków „poważnych widowisk”, kontynuował swoje awangardowe poszukiwania.
    dokument Wideo 23:33 Teatr podziemny Tadeusza Kantora | Irena Wollen W Teatrze podziemnym Tadeusza Kantora Irena Wollen wraca do działalności Kantora w czasie okupacji. Artysta, mimo że Niemcy wydali zakaz wystawiania przez Polaków „poważnych widowisk”, kontynuował swoje awangardowe poszukiwania.
  • słuchowisko Audio 1:00:03 Dziesięć pięter | Cezary Harasimowicz Tragiczne zdarzenie z życia wzięte jako pretekst do stworzenia zbiorowego wizerunku dzisiejszych Polaków – Dziesięć pięter Cezarego Harasimowicza w reżyserii Janusza Kukuły.
    słuchowisko Audio 1:00:03 Dziesięć pięter | Cezary Harasimowicz Tragiczne zdarzenie z życia wzięte jako pretekst do stworzenia zbiorowego wizerunku dzisiejszych Polaków – Dziesięć pięter Cezarego Harasimowicza w reżyserii Janusza Kukuły.
  • spektakl Wideo 1:20:13 Szczęśliwe dni | Antoni Libera Telewizyjna wersja Beckettowskich Szczęśliwych dni w reżyserii Antoniego Libery rejestruje jeden z etapów istnienia spektaklu. Jego historia zaczęła się w 1995 roku i trwa do tej pory, wciąż napędzana aktorskim kunsztem Mai Komorowskiej.
    spektakl Wideo 1:20:13 Szczęśliwe dni | Antoni Libera Telewizyjna wersja Beckettowskich Szczęśliwych dni w reżyserii Antoniego Libery rejestruje jeden z etapów istnienia spektaklu. Jego historia zaczęła się w 1995 roku i trwa do tej pory, wciąż napędzana aktorskim kunsztem Mai Komorowskiej.

podziel się wrażeniami