słuchowisko

Mazepa | Juliusz Słowacki

Audio, 1:15:45, reż. Janusz Warnecki, 1949 producent: Polskie Radio

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Jedno z najstarszych powojennych słuchowisk w archiwum Polskiego Radia – Mazepa Juliusza Słowackiego w reżyserii Janusza Warneckiego.
Tragedia osnuta wokół autentycznej postaci pazia króla Jana Kazimierza należy do najczęściej wystawianych utworów Juliusza Słowackiego; dramat o namiętnościach, honorze, powinności, na tyle uniwersalny, że historyczny kostium nie jest tu żadnym kłopotem (kiedy w Teatrze Telewizji Mazepę wystawiał Gustaw Holoubek, odczytał Mazepę jako romans kryminalny).

Słowacki przedstawia miłosną historię rozgrywającą się wokół pięknej Amelii, żony Wojewody. Zaleca się do niej monarcha, wzdycha Mazepa, miłością pała Zbigniew – jej pasierb. Z każdą chwilą sytuacja coraz bardziej się komplikuje, a tytułowy lekkoduch i kobieciarz przeistacza się w postać heroiczną.

Personalia
Mazepa sprzed sześćdziesięciu sześciu lat to słuchowisko kameralne, deklamacyjne, skromnie wykorzystujące instrumentarium teatru radiowego; ujęte w ramy dźwiękiem fanfar, otwierających i zamykających tragedię. Adaptatorem oraz reżyserem jest Janusz Warnecki, ważna postać teatru i radia połowy ubiegłego stulecia (w Mazepie pojawia się w roli Narratora). W hieratycznej roli Wojewody występuje Władysław Bracki „o głębokim, dźwięcznym głosie”. Janem Kazimierzem jest Jerzy Leszczyński, wnuk Wincentego Rapackiego, wybitnego aktora realistycznego z przełomu wieków, z powodzeniem kontynuujący rodzinne tradycje sceniczne. Leszczyński uchodził za mistrza fredrowskiego wiersza. Wedle słów Boya-Żeleńskiego, mówił go „brylantowo”. W Mazepie palma pierwszeństwa należy się jednak odtwórcy głównej roli. Mieczysław Milecki, wówczas wykonawca stołecznego Teatru Polskiego (w 1955 roku ksiądz Piotr w pierwszej powojennej inscenizacji Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Aleksandra Bardiniego), prezentuje całą skalę uczuć nieszczęsnego bohatera.



ilustracja: Polona, PD

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. archiwum Polskiego Radia

Janusz Warnecki

(1895–1979) – wł. Jan Maria Kozłowski, aktor i reżyser, dyrektor teatrów. Studiował na wydziale filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza. W latach 1918–1920 służył w Wojsku Polskim (brał udział w obronie Lwowa). Występował w teatrach krakowskich, w Tarnowie i Lwowie. Od roku 1921 roku do wybuchu II wojny światowej pracował w warszawskich Teatrach Miejskich, stołecznym Teatrze Polskim, Teatrze Nowym w Poznaniu. Szefował Teatrowi Letniemu i Teatrowi Buffo oraz Teatrowi Miejskiemu we Lwowie; po 1945 roku dyrektor Teatru Nowego (Scena Komediowo-Muzyczna) i Teatru Syrena.

zobacz także

  • spektakl Wideo 1:21:30 Nigdy tu już nie powrócę | Tadeusz Kantor Tadeusz Kantor w swoim spektaklu przywołuje wspomnienia z czasu wojny, w tym powstałą w podziemiu inscenizację „Powrotu Odysa” Stanisława Wyspiańskiego, oraz spektakle Cricot 2. Wygłasza monologi Odysa, który uprzytamnia sobie niemożność powrotu do przeszłości i nieuchronność śmierci.
    spektakl Wideo 1:21:30 Nigdy tu już nie powrócę | Tadeusz Kantor Tadeusz Kantor w swoim spektaklu przywołuje wspomnienia z czasu wojny, w tym powstałą w podziemiu inscenizację „Powrotu Odysa” Stanisława Wyspiańskiego, oraz spektakle Cricot 2. Wygłasza monologi Odysa, który uprzytamnia sobie niemożność powrotu do przeszłości i nieuchronność śmierci.
  • spektakl Wideo 0:37 Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku | Agnieszka Glińska | fragment Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku Doroty Masłowskiej w reżyserii Agnieszki Glińskiej – pełen przebieranek wyboisty „teatr drogi”, rozgrywający się przy akompaniamencie radiowych hitów z lat 80.
    spektakl Wideo 0:37 Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku | Agnieszka Glińska | fragment Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku Doroty Masłowskiej w reżyserii Agnieszki Glińskiej – pełen przebieranek wyboisty „teatr drogi”, rozgrywający się przy akompaniamencie radiowych hitów z lat 80.
  • dokument Wideo 20:06 Ostatnia szansa Wielopola | Krzysztof Miklaszewski Reportaż Ostatnia szansa Wielopola pokazuje dzień powszedni miejscowości, którą Tadeusz Kantor rozsławił za sprawą swojego przedstawienia.
    dokument Wideo 20:06 Ostatnia szansa Wielopola | Krzysztof Miklaszewski Reportaż Ostatnia szansa Wielopola pokazuje dzień powszedni miejscowości, którą Tadeusz Kantor rozsławił za sprawą swojego przedstawienia.
  • spektakl Wideo 51:00 Marmieładow | Jan Świderski Poruszający Jan Świderski w monodramie Marmieładow na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego.
    spektakl Wideo 51:00 Marmieładow | Jan Świderski Poruszający Jan Świderski w monodramie Marmieładow na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego.
  • spektakl Wideo 36:20 Kroniki – obyczaj lamentacyjny | Grzegorz Bral Reaktywacja spektaklu jako misterium w wydaniu Teatru Pieśń Kozła. W Kronikach – obyczaju lamentacyjnym Grzegorz Bral udowadnia, że siła mitu leży nie tylko w jego treści, ale i w utrwalonej formie.
    spektakl Wideo 36:20 Kroniki – obyczaj lamentacyjny | Grzegorz Bral Reaktywacja spektaklu jako misterium w wydaniu Teatru Pieśń Kozła. W Kronikach – obyczaju lamentacyjnym Grzegorz Bral udowadnia, że siła mitu leży nie tylko w jego treści, ale i w utrwalonej formie.

podziel się wrażeniami