słuchowisko

Mazepa | Juliusz Słowacki

Audio, 1:15:45, reż. Janusz Warnecki, 1949 producent: Polskie Radio

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Jedno z najstarszych powojennych słuchowisk w archiwum Polskiego Radia – Mazepa Juliusza Słowackiego w reżyserii Janusza Warneckiego.
Tragedia osnuta wokół autentycznej postaci pazia króla Jana Kazimierza należy do najczęściej wystawianych utworów Juliusza Słowackiego; dramat o namiętnościach, honorze, powinności, na tyle uniwersalny, że historyczny kostium nie jest tu żadnym kłopotem (kiedy w Teatrze Telewizji Mazepę wystawiał Gustaw Holoubek, odczytał Mazepę jako romans kryminalny).

Słowacki przedstawia miłosną historię rozgrywającą się wokół pięknej Amelii, żony Wojewody. Zaleca się do niej monarcha, wzdycha Mazepa, miłością pała Zbigniew – jej pasierb. Z każdą chwilą sytuacja coraz bardziej się komplikuje, a tytułowy lekkoduch i kobieciarz przeistacza się w postać heroiczną.

Personalia
Mazepa sprzed sześćdziesięciu sześciu lat to słuchowisko kameralne, deklamacyjne, skromnie wykorzystujące instrumentarium teatru radiowego; ujęte w ramy dźwiękiem fanfar, otwierających i zamykających tragedię. Adaptatorem oraz reżyserem jest Janusz Warnecki, ważna postać teatru i radia połowy ubiegłego stulecia (w Mazepie pojawia się w roli Narratora). W hieratycznej roli Wojewody występuje Władysław Bracki „o głębokim, dźwięcznym głosie”. Janem Kazimierzem jest Jerzy Leszczyński, wnuk Wincentego Rapackiego, wybitnego aktora realistycznego z przełomu wieków, z powodzeniem kontynuujący rodzinne tradycje sceniczne. Leszczyński uchodził za mistrza fredrowskiego wiersza. Wedle słów Boya-Żeleńskiego, mówił go „brylantowo”. W Mazepie palma pierwszeństwa należy się jednak odtwórcy głównej roli. Mieczysław Milecki, wówczas wykonawca stołecznego Teatru Polskiego (w 1955 roku ksiądz Piotr w pierwszej powojennej inscenizacji Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Aleksandra Bardiniego), prezentuje całą skalę uczuć nieszczęsnego bohatera.



ilustracja: Polona, PD

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. archiwum Polskiego Radia

Janusz Warnecki

(1895–1979) – wł. Jan Maria Kozłowski, aktor i reżyser, dyrektor teatrów. Studiował na wydziale filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza. W latach 1918–1920 służył w Wojsku Polskim (brał udział w obronie Lwowa). Występował w teatrach krakowskich, w Tarnowie i Lwowie. Od roku 1921 roku do wybuchu II wojny światowej pracował w warszawskich Teatrach Miejskich, stołecznym Teatrze Polskim, Teatrze Nowym w Poznaniu. Szefował Teatrowi Letniemu i Teatrowi Buffo oraz Teatrowi Miejskiemu we Lwowie; po 1945 roku dyrektor Teatru Nowego (Scena Komediowo-Muzyczna) i Teatru Syrena.

zobacz także

  • spektakl Wideo 56:06 Ô douce nuit (Cicha noc) | Tadeusz Kantor W Cichej nocy Tadeusz Kantor w scenerii zburzonego domu przywołuje nie tylko narodziny i ukrzyżowanie Jezusa, ale też historię Europy wyznaczaną przez rewolucje i wojny prowadzące do masowych rzezi.
    spektakl Wideo 56:06 Ô douce nuit (Cicha noc) | Tadeusz Kantor W Cichej nocy Tadeusz Kantor w scenerii zburzonego domu przywołuje nie tylko narodziny i ukrzyżowanie Jezusa, ale też historię Europy wyznaczaną przez rewolucje i wojny prowadzące do masowych rzezi.
  • spektakl Wideo 1:03:19 Hamlet Stanisława Wyspiańskiego | Jerzy Grzegorzewski W Hamlecie Stanisława Wyspiańskiego Jerzy Grzegorzewski ukazał dramat nieuleczalnie chorego artysty, mającego świadomość nadchodzącej śmierci, ale podejmującego trud stworzenia jeszcze jednego dzieła.
    spektakl Wideo 1:03:19 Hamlet Stanisława Wyspiańskiego | Jerzy Grzegorzewski W Hamlecie Stanisława Wyspiańskiego Jerzy Grzegorzewski ukazał dramat nieuleczalnie chorego artysty, mającego świadomość nadchodzącej śmierci, ale podejmującego trud stworzenia jeszcze jednego dzieła.
  • dokument Wideo 39:49 Wit Stwosz to ja – Tadeusz Kantor | Andrzej Białko Andrzej Białko w filmie Wit Stwosz to ja – Tadeusz Kantor odczytuje biografię twórcy Teatru Śmierci w kontekście dziejów innych ludzi sztuki.
    dokument Wideo 39:49 Wit Stwosz to ja – Tadeusz Kantor | Andrzej Białko Andrzej Białko w filmie Wit Stwosz to ja – Tadeusz Kantor odczytuje biografię twórcy Teatru Śmierci w kontekście dziejów innych ludzi sztuki.
  • spektakl Wideo 1:40 Bzik tropikalny | Grzegorz Jarzyna | fragment Lynch, Tarantino, Stone… Grzegorz Jarzyna odpala teatralną racę Witkacego z domieszką popkulturowego prochu, aby zaadaptować dla telewizji głośny debiut sceniczny z 1997 roku – Bzika tropikalnego.
    spektakl Wideo 1:40 Bzik tropikalny | Grzegorz Jarzyna | fragment Lynch, Tarantino, Stone… Grzegorz Jarzyna odpala teatralną racę Witkacego z domieszką popkulturowego prochu, aby zaadaptować dla telewizji głośny debiut sceniczny z 1997 roku – Bzika tropikalnego.
  • spektakl Wideo 3:27:01 (A)pollonia | Krzysztof Warlikowski Polifonia według Krzysztofa Warlikowskiego. Z wielu tekstów, na które składa się (A)pollonia, reżyser wydobył jedno, podstawowe pytanie o ofiarę, o jej sens i wymiar.
    spektakl Wideo 3:27:01 (A)pollonia | Krzysztof Warlikowski Polifonia według Krzysztofa Warlikowskiego. Z wielu tekstów, na które składa się (A)pollonia, reżyser wydobył jedno, podstawowe pytanie o ofiarę, o jej sens i wymiar.

podziel się wrażeniami