słuchowisko

Mazepa | Juliusz Słowacki

Audio, 1:15:45, reż. Janusz Warnecki, 1949 producent: Polskie Radio

szczegóły materiału

twórcy i obsada

Opis

Jedno z najstarszych powojennych słuchowisk w archiwum Polskiego Radia – Mazepa Juliusza Słowackiego w reżyserii Janusza Warneckiego.
Tragedia osnuta wokół autentycznej postaci pazia króla Jana Kazimierza należy do najczęściej wystawianych utworów Juliusza Słowackiego; dramat o namiętnościach, honorze, powinności, na tyle uniwersalny, że historyczny kostium nie jest tu żadnym kłopotem (kiedy w Teatrze Telewizji Mazepę wystawiał Gustaw Holoubek, odczytał Mazepę jako romans kryminalny).

Słowacki przedstawia miłosną historię rozgrywającą się wokół pięknej Amelii, żony Wojewody. Zaleca się do niej monarcha, wzdycha Mazepa, miłością pała Zbigniew – jej pasierb. Z każdą chwilą sytuacja coraz bardziej się komplikuje, a tytułowy lekkoduch i kobieciarz przeistacza się w postać heroiczną.

Personalia
Mazepa sprzed sześćdziesięciu sześciu lat to słuchowisko kameralne, deklamacyjne, skromnie wykorzystujące instrumentarium teatru radiowego; ujęte w ramy dźwiękiem fanfar, otwierających i zamykających tragedię. Adaptatorem oraz reżyserem jest Janusz Warnecki, ważna postać teatru i radia połowy ubiegłego stulecia (w Mazepie pojawia się w roli Narratora). W hieratycznej roli Wojewody występuje Władysław Bracki „o głębokim, dźwięcznym głosie”. Janem Kazimierzem jest Jerzy Leszczyński, wnuk Wincentego Rapackiego, wybitnego aktora realistycznego z przełomu wieków, z powodzeniem kontynuujący rodzinne tradycje sceniczne. Leszczyński uchodził za mistrza fredrowskiego wiersza. Wedle słów Boya-Żeleńskiego, mówił go „brylantowo”. W Mazepie palma pierwszeństwa należy się jednak odtwórcy głównej roli. Mieczysław Milecki, wówczas wykonawca stołecznego Teatru Polskiego (w 1955 roku ksiądz Piotr w pierwszej powojennej inscenizacji Dziadów Adama Mickiewicza w reżyserii Aleksandra Bardiniego), prezentuje całą skalę uczuć nieszczęsnego bohatera.



ilustracja: Polona, PD

O reżyserze

Zdjęcie reżysera
fot. archiwum Polskiego Radia

Janusz Warnecki

(1895–1979) – wł. Jan Maria Kozłowski, aktor i reżyser, dyrektor teatrów. Studiował na wydziale filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza. W latach 1918–1920 służył w Wojsku Polskim (brał udział w obronie Lwowa). Występował w teatrach krakowskich, w Tarnowie i Lwowie. Od roku 1921 roku do wybuchu II wojny światowej pracował w warszawskich Teatrach Miejskich, stołecznym Teatrze Polskim, Teatrze Nowym w Poznaniu. Szefował Teatrowi Letniemu i Teatrowi Buffo oraz Teatrowi Miejskiemu we Lwowie; po 1945 roku dyrektor Teatru Nowego (Scena Komediowo-Muzyczna) i Teatru Syrena.

zobacz także

  • spektakl Wideo 53:27 Macchina dell’amore e della morte (Maszyna miłości i śmierci) | Tadeusz Kantor W Maszynie miłości i śmierci, opartej na sztuce dla marionetek Maurice’a Maeterlincka Śmierć Tintagilesa, Tadeusz Kantor powraca z nostalgią do swego pierwszego spektaklu sprzed 50 lat oraz dwóch nurtów w nowoczesnej sztuce, z których wywodził się jego teatr: symbolizmu i konstruktywizmu.
    spektakl Wideo 53:27 Macchina dell’amore e della morte (Maszyna miłości i śmierci) | Tadeusz Kantor W Maszynie miłości i śmierci, opartej na sztuce dla marionetek Maurice’a Maeterlincka Śmierć Tintagilesa, Tadeusz Kantor powraca z nostalgią do swego pierwszego spektaklu sprzed 50 lat oraz dwóch nurtów w nowoczesnej sztuce, z których wywodził się jego teatr: symbolizmu i konstruktywizmu.
  • spektakl Wideo 2:16:58 Kosmos | Jerzy Jarocki Witold Gombrowicz w Kosmosie przemienia powieść sensacyjną w filozoficzną rozprawę o rozumie i nieuporządkowanej materii. Spektakl Jerzego Jarockiego jest pełną intelektualnej samodyscypliny inscenizacją o nieokiełznanym chaosie rzeczywistości.
    spektakl Wideo 2:16:58 Kosmos | Jerzy Jarocki Witold Gombrowicz w Kosmosie przemienia powieść sensacyjną w filozoficzną rozprawę o rozumie i nieuporządkowanej materii. Spektakl Jerzego Jarockiego jest pełną intelektualnej samodyscypliny inscenizacją o nieokiełznanym chaosie rzeczywistości.
  • spektakl Wideo 1:00:00 Pan Tadeusz | Adam Hanuszkiewicz W październiku 1970 roku Adam Hanuszkiewicz rozpoczął emisję serialu telewizyjnego „Pan Tadeusz“, opartego na dziele Adama Mickiewicza – co miesiąc kolejna księga. Wszystkie w tej samej konwencji – tylko tekst i aktorzy. W plebiscycie telewidzów ekranizacja ta została uznana za wydarzenie roku.
    spektakl Wideo 1:00:00 Pan Tadeusz | Adam Hanuszkiewicz W październiku 1970 roku Adam Hanuszkiewicz rozpoczął emisję serialu telewizyjnego „Pan Tadeusz“, opartego na dziele Adama Mickiewicza – co miesiąc kolejna księga. Wszystkie w tej samej konwencji – tylko tekst i aktorzy. W plebiscycie telewidzów ekranizacja ta została uznana za wydarzenie roku.
  • spektakl Wideo 1:44:29 Transfer! | Jan Klata Teatr jako dokumentalny wehikuł – Transfer! Jana Klaty archiwizuje losy wypędzonych po wojnie, a zarazem staje się głosem we wciąż aktualnej dyskusji na temat różnych narracji historycznych.
    spektakl Wideo 1:44:29 Transfer! | Jan Klata Teatr jako dokumentalny wehikuł – Transfer! Jana Klaty archiwizuje losy wypędzonych po wojnie, a zarazem staje się głosem we wciąż aktualnej dyskusji na temat różnych narracji historycznych.
  • spektakl Wideo 1:54 Kartoteka | Krzysztof Kieślowski | fragment Nie robić nic, by zmienić rzeczywistość – Gustaw Holoubek jako „nowy”, bardziej świadomy Bohater „Kartoteki” Tadeusza Różewicza w przedstawieniu reżyserowanym przez Krzysztofa Kieślowskiego.
    spektakl Wideo 1:54 Kartoteka | Krzysztof Kieślowski | fragment Nie robić nic, by zmienić rzeczywistość – Gustaw Holoubek jako „nowy”, bardziej świadomy Bohater „Kartoteki” Tadeusza Różewicza w przedstawieniu reżyserowanym przez Krzysztofa Kieślowskiego.

podziel się wrażeniami